Hornaugað

gagnrýnið auga á fréttir dagsins — sjálfvirkt úr fréttastraumum

Reykjavík2. september 2026 · MorgunútgáfaI. árg. · Nr. 106
Hlustaðu á blaðið

Innlent

Dauðaslys, dómstólar og dýrkeypt frelsi

Harmleikurinn á Krýsuvíkurvegi, þar sem þrjú ungmenni létust eftir að bifreið þeirra hafnaði utan vegar og eldur kviknaði í henni, gnæfir yfir aðra umfjöllun dagsins með 37 fréttum í fimm miðlum. Í ljós hefur komið að bíllinn var líklega á yfir 200 kílómetra hraða þegar slysið varð, en þrír aðrir bílar voru á vettvangi.

Á meðan fyllast miðlar af minningargreinum sýna aðrir dómstólar landsins á sér nýjar hliðar. Landsréttur hefur fellt úr gildi frávísunarúrskurð Héraðsdóms Reykjaness í máli Skúla Tómasar Gunnlaugssonar læknis, sem ákærður er fyrir manndráp. Héraðsdómur taldi tímabundna sviptingu starfsleyfis jafngilda refsingu, en Landsréttur bendir þurrt á að slík svipting sé stjórnsýsluákvörðun til að vernda almannahagsmuni, enda engin refsiákvæði í þeim lögum. Skúli sjálfur segir í samtali við Vísi að dómstólar skilji einfaldlega ekki læknisfræði og að enginn glæpur hafi verið framinn.

Að lokum verða sakborningarnir níu í Straumsvíkurmálinu áfram í haldi til 17. september, en þá rennur tólf vikna fresturinn til ákæruútgáfu út vegna smygls á 106 kílóum af kókaíni.

Erlent

Réttlæti eftir þrjá áratugi og nýr konungur án drottningar

Það tók kviðdóm í Las Vegas aðeins nokkrar klukkustundir að finna Duane „Keffe D“ Davis sekan um morðið á rapparanum Tupac Shakur árið 1996. Þar með lýkur þriggja áratuga bið eftir niðurstöðu í einu þekktasta sakamáli Bandaríkjanna. Íslenskir fjölmiðlar beina sjónum að skýringum tónlistarfræðings sem telur kerfisbundinn rasisma ástæðu þess að málið veltist óleyst í kerfinu svo lengi. Kviðdómur í öðru bandarísku morðmáli, gegn Lindsay Clancy sem ákærð er fyrir að myrða þrjú börn sín, á hins vegar í miklum erfiðleikum og hefur ekki náð einróma niðurstöðu um sakhæfi hennar eftir margra daga umræðu.

Í Noregi sór Hákon áttundi embættiseið á Stórþinginu og tók formlega við völdum eftir andlát Haraldar fimmta. Athöfnin fór fram án kórónu og án Mette-Marit drottningar, sem fékk fylgikvilla eftir lungnaígræðslu og var undir eftirliti lækna.

Vestanhafs fékk Donald Trump heimild Hæstaréttar til að halda áfram byggingu veislusalar í Hvíta húsinu, þrátt fyrir andstöðu dómara sem benti á að leyfi þingsins vantaði til að rífa hina sögufrægu austurálmu.

Íþróttir

Lögregla á Meistaravöllum og milljónir á flakki

Á fimmta þúsund manns mættu á Meistaravelli til að fylgjast með leik KR og Víkings í Bestu deild karla. Viðureignin fékk mesta athygli íslenskra miðla með 58 fréttir í fimm miðlum. Lögreglan skarst í leikinn í Vesturbænum en í nóttinni á undan voru framin skemmdarverk á vellinum. Óskar Hrafn Þorvaldsson, þjálfari KR, sagði í samtali við mbl.is að þetta hefði ekki tekið sekúndu af sínum tíma og hann léti ekki fólk úr Fossvogi eyðileggja fyrir sér daginn.

Á sama tíma berast fréttir af leikmannamarkaðnum erlendis. Enzo Fernandez er genginn til liðs við Manchester City frá Chelsea fyrir 125 milljónir punda og skrifar undir fimm ára samning. Chelsea hætti hins vegar við kaup á Lamine Camara frá Monaco þrátt fyrir samkomulag um 47 milljón punda kaupverð. Þá eru breytingar hjá Arsenal. Gabriel Jesus er genginn í raðir Barcelona og skrifar undir þriggja ára samning eftir fjögurra ára dvöl í Lundúnum. Dortmund fær einnig hinn unga Ethan Nwaneri á láni frá Arsenal út tímabilið.

Tækni & gervigreind

Leyndir reikningar hjá Amazon og nýr skipstjóri við stýrið hjá Apple

Forritanlegir rásafylki-kubbar á netinu og fræðilegar vangaveltur um táknræna uppbyggingu gervitaugakerfa vermdu efstu sætin í tækniumræðunni að þessu sinni. Á meðan almenningur reynir að átta sig á flóknum tæknilausnum WebFPGA, standa stórfyrirtækin í mun jarðbundnari átökum.

Bandaríska viðskiptaeftirlitið, FTC, ásamt saksóknurum 22 ríkja, hefur höfðað mál gegn Amazon. Eftirlitið sakar tæknirisann um að hafa innheimt leynileg aukagjöld á auglýsingar og þannig hagnast um 20 milljarða Bandaríkjadala með því að fmanipulera milljarða auglýsingauppboða. Þessum hækkunum var að stórum hluta velt yfir á neytendur.

Hjá Apple eru einnig breytingar, en John Ternus tók við forstjórastólnum af Tim Cook þann 1. september. Ternus, sem hefur hingað til lítið verið í sviðsljósinu, sendi starfsmönnum sitt fyrsta minnisblað þar sem hann lofar stórfenglegri vörukynningu í næstu viku. Orðrómur er uppi um að þar verði sýndur fyrsti samanbrjótanlegi iPhone-síminn. Nýi forstjórinn eyðir litlum tíma í kveðjur til forvera síns og snýr sér beint að því að selja næsta dýra tæki.

Vísindi

Fjallshrun í Nepal og raskaðar kolefnisgeymslur í skoskum fjörðum

Morguninn 26. ágúst hrundi hluti fjalls nálægt Langtang Lirung-tindinum í Nepal. Þetta hrun er ekki einangrað tilfelli heldur hluti af stærra mynstri þar sem fjallasvæði landsins hitna, sem eykur hættuna á frekari hamförum. Samhliða þessu glíma stjórnvöld við afleiðingar gríðarlegra flóða við landamærin að Tíbet, þar sem almannavarnir telja nú að 987 manns hafi látið lífið og þúsunda sé enn saknað.

Á sama tíma sýna rannsóknir frá St. Andrews-háskóla að botnvörpuveiðar í skoskum fjörðum ógna mikilvægum kolefnisgeymslum í botnseti. Þegar setinu er raskað losnar lífrænt kolefni út í sjóinn þar sem það brotnar frekar niður og endar að lokum sem koldíoxíð í lofthjúpnum.

Á sviði læknisfræðinnar beinist athyglin að inflúensuveirunni sem breytir stöðugt formi sínu til að komast framhjá ónæmiskerfinu, einkum með stökkbreytingum á hemaglútínín-próteininu. Á meðan árleg bóluefni reyna að elta þessar breytingar, benda nýjar rannsóknir á að lyf sem herja á hýsilinn sjálfan, frekar en veiruna, gætu komið í veg fyrir lyfjaþol.