Hornaugað

gagnrýnið auga á fréttir dagsins — sjálfvirkt úr fréttastraumum

Reykjavík14. ágúst 2026 · MorgunútgáfaI. árg. · Nr. 97
Hlustaðu á blaðið

Innlent

Jarðarfarir í sjónvarpinu og frelsi í flugvél

Íslenskir fjölmiðlar fylgdust grannt með þegar Samúel Guðmundsson og rabbíninn Shmuley Boteach mættust í spjallþætti Piers Morgan eftir frægan fund þeirra á Akureyri. Miðlarnir greina hins vegar ólíkt frá úrslitunum. DV birti fullyrðingu Samúels um að hann hafi jarðað rabbínann, á meðan RÚV sagði rabbínann hafa fengið að grafa sína eigin gröf. Heimildin spurði einfaldlega hvort menn hefðu glatað glórunni.

Áhyggjur af réttlætinu og plássleysinu fylgdu fréttum af því að Angjelin Sterkaj, sem dæmdur var í sextán ára fangelsi fyrir manndráp í Rauðagerði árið 2021, væri laus úr haldi og farinn til Albaníu. Brottvísunin byggir á nýjum lögum um reynslulausn eftir þriðjung refsitímans. Sigurður Örn Hilmarsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, lýsti yfir ónotatilfinningu í Morgunblaðinu, en Grímur Grímsson, þingmaður Viðreisnar, benti á að lögin veittu fangelsisyfirvöldum aðeins heimild en ekki skyldu til að sleppa mönnum. Ragna Bjarnadóttir fangelsismálastjóri fagnaði því hins vegar að engin losun væri á manninum út í íslenskt samfélag.

Að lokum máttu lesendur velja á milli þess að lesa ellefu fréttir um að hiti gæti náð tuttugu stigum sunnanlands eða kynna sér ágæta stöðu íslenskra kartöflugarða.

Erlent

Svartahafssundlaug og stálveggir í eyðimörkinni

Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva er í miklum metum hjá RÚV, sem birti fjórar greinar um að keppnin yrði haldin í búlgörsku borginni Burgas. Miðlar eiga þó í erfiðleikum með að telja dagana. RÚV segir keppnina fara fram 12. til 15. maí á næsta ári, en Vísir telur hana hefjast degi fyrr, 11. maí. Til að kóróna ruglinginn fullyrðir RÚV í annarri frétt að keppnin verði í maí 2027. Ljóst er að hárvörufyrirtækið Moroccanoil nennir þessu ekki lengur og hefur slitið samstarfi við keppnina eftir sex ára styrktarsamning.

Á meðan ríkir algjör ringulreið um hver stjórni Hormússundi. Donald Trump Bandaríkjaforseti fullyrti á Truth Social að Bandaríkin hefðu náð þar fullri stjórn með hafnbanni sem hann kallar Stálvegginn. Íranski herinn vísar þessu á bug sem lygi og segist ráða sundinu. RÚV segir Trump telja Bandaríkin hafa fulla stjórn, en mbl.is segir hann aðeins fullyrða yfirráð. Gögn sýna að aðeins 14 skip fóru þar um á þriðjudag, borið saman við 120 skip á dag fyrir stríð.

Að lokum fór Nigel Farage með sigur af hólmi í aukakosningum í Clacton með 63,34 prósent atkvæða. Helsti keppinautur hans, grínistinn Ruslatunnufés lávarður, hlaut tæp 27 prósent. Farage mætti ekki þegar úrslit voru kynnt og kenndi lögreglunni um, sem lögreglan segir þó vera uppspuna.

Íþróttir

Súrir sigrar og dagsgömul heimsmet

Það fylgja því takmarkaðir fagnaðarfundir að vinna leik en tapa samt einvíginu. Knattspyrnulið Víkinga vann vissulega 3–2 sigur á svissneska liðinu FC Thun í Víkinni, en 5–3 samanlagður sigur gestanna sendir Íslandsmeistarana beint út úr Evrópudeildinni. Þjálfarinn Sölvi Geir Ottesen lofaði ákefðina og trúna, en leikmaðurinn Gunnar Vatnhamar lýsti yfir vonbrigðum enda fannst honum liðið spila mun betur en andstæðingarnir. Það breytir þó ekki staðreyndum málsins.

Á meðan er minna um súra sigra í París þar sem ítalska sundkonan Sara Curtis setti heimsmet í 50 metra baksundi á Evrópumótinu. Hún synti á 26,56 sekúndum og bætti þar með eigið heimsmet frá því í undanúrslitunum deginum áður um 7 hundraðshluta úr sekúndu.

Í enska boltanum virðist Michael Carrick, knattspyrnustjóri Manchester United, ekki telja hópinn fullmótaðan. Hann lýsti því yfir að félagið þyrfti hreinlega að kaupa fleiri leikmenn áður en félagaskiptaglugginn lokar. Nýi leikmaðurinn Youri Tielemans, sem keyptur var frá Aston Villa, hefur á sama tíma beðið stuðningsmenn síns gamla félags afsökunar á skiptunum.

Tækni & gervigreind

Einkavædd netstríð og gervigreind í megrun

Bandarísk stjórnvöld hafa gefið út forsetabréf sem heimilar völdum einkafyrirtækjum á sviði tölvuöryggis að gera tölvuárásir á erlenda glæpamenn. Þessi nýja stefna Trump-stjórnarinnar brýtur upp áratuga gamla reglu sem bannaði einkaaðilum slíkar gagnárásir. Samkvæmt minnisblaðinu munu fyrirtækin starfa undir eftirliti og stjórn alríkisstjórnarinnar við að fylgjast með og trufla glæpsamleg netkerfi handan landamæranna.

Á öðrum vígstöðvum reynir Microsoft nú að einfalda gervigreindarvörur sínar. Fyrirtækið sameinar neytenda- og viðskiptaútgáfur Copilot í eitt forrit og fækkar í leiðinni eiginleikum sem ekki náðu flugi. Úr sögunni eru hlaðvörp búin til af gervigreind, hópspjöll, djúprannsóknir og guli karakterinn Mico, sem áður sýndi viðbrögð í talham Copilot en verður nú fluttur yfir á fræðsluvettvang fyrirtækisins.

Á spjallborðum tækniheimsins var hins vegar mest rætt um nýtt kínverskt mállíkan, GLM-5.3, sem sýnir aukna færni í forritun og netöryggi, og greiningu á umfangsmiklum njósnum bandarískra stjórnvalda gegn mótmælendum sem beittu sér gegn innflytjendaeftirlitinu ICE.

Vísindi

Sólgnar risasvartholur og miðaldavatn undir fótum okkar

Vísindaheimurinn reynir enn að átta sig á því hvort svarthol séu ryksugur eða uppeldisstöðvar. Ítarlegasta umfjöllun dagsins beinist að vetrarbrautinni J0148-4214, þar sem alþjóðlegt teymi stjörnufræðinga undir forystu Max Planck stofnunarinnar hefur í fyrsta sinn greint þrjár virkar risasvartholur í einni og sömu vetrarbrautinni. Efni fellur þar stöðugt inn í svartholin úr aðsóknarskífum þeirra. Á sama tíma sýna rannsóknir Wladimir Lyra að í kringum slíkar risasvartholur kunni að leynast eins konar stjörnumyndunarsvæði sem fæða af sér reikistjörnur stærri en Júpíter, fremur en að soga allt til sín.

Á jörðu niðri beinist athyglin að flóðum, bæði sögulegum og yfirvofandi. Nýjar rannsóknir á Maríu Magdalenu-flóðinu frá árinu 1342, mesta flóði á miðöldum í Evrópu, sýna fram á hættuna sem fylgir mörgum öfgaatburðum í röð. Á meðan búa stjórnvöld á Nýja-Sjálandi sig undir útgáfu nýrra flóðakorta á næsta ári. Þau kort eiga að sýna hættuna sem stafar af grunnvatni sem rís hljóðlega neðan frá, ógn sem hingað til hefur verið hunsuð í opinberum áætlunum.