Hornaugað

gagnrýnið auga á fréttir dagsins — sjálfvirkt úr fréttastraumum

Reykjavík8. ágúst 2026 · MorgunútgáfaI. árg. · Nr. 85
Hlustaðu á blaðið

Innlent

Úr ráðherrastól í sýndarveruleika og kröfur um fullveldi á miðunum

Fyrrverandi ráðherra og alþingismaður Sjálfstæðisflokksins, Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir, hefur hafið störf hjá tæknifyrirtækinu Fenris Creations í London, sem áður hét CCP Games. Sjö fréttir á fjórum miðlum greina frá því að hún muni leiða samstarf við rannsóknastofur og háskóla um nýtt verkefni tengt EVE Frontier. Þar á að rannsaka hegðun gervigreindarlíkana í sýndarhagkerfi sem líkir eftir raunveruleikanum með viðskiptum, framleiðslukeðjum og átökum.

Á sama tíma fjalla fjórir miðlar um kröfur Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi, sem telja nauðsynlegt að Ísland standi utan sameiginlegrar sjávarútvegsstefnu ESB verði viðræðum haldið áfram. RÚV bætir við ummælum Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur utanríkisráðherra úr Financial Times, þar sem hún gerir kröfu um fullveldisyfirráð yfir sjávarútvegi og kallar Ísland stórveldi í Evrópu þegar kemur að fiskveiðum.

Að lokum undirbúa miðlar lesendur undir almyrkvann á sólu þann 12. ágúst. Nesklúbburinn á Seltjarnarnesi óskar þegar eftir aðstoð félagsmanna vegna viðburðarins á Nesvellinum, þar sem myrkvinn mun standa yfir í rúma eina mínútu.

Erlent

Skapandi reikningsskil og dýrkeypt kæruleysi

Það reynist íslenskum ritstjórnum áfram um megn að telja fórnarlömb skotárásarinnar í Taílandi. Á meðan Ríkisútvarpið fullyrðir að átta manns hafi verið drepnir í framhaldsskóla í Nonthaburi-héraði, heldur Morgunblaðið sig við að fórnarlömbin séu sjö talsins. Sjálfur lést fjórtán ára árásarmaðurinn á vettvangi, en innlendir miðlar geta ómögulega komið sér saman um hvort lögreglan hafi fellt hann eða hvort hann hafi svipt sig lífi.

Á sama tíma berast þau skilaboð frá Brussel að stækkunarstjóri Evrópusambandsins, Marta Kos, vilji finna „skapandi lausnir“ fyrir íslenskan sjávarútveg í hugsanlegum aðildarviðræðum. Hversu skapandi þær lausnir eiga að vera liggur ekki fyrir, en Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi hafa þegar bent á að skapandi hugtök jafngildi ekki varanlegum undanþágum frá sameiginlegri stefnu sambandsins.

Kæruleysi gagnvart yngstu notendunum reynist tæknirisunum dýrkeypt. Dómari í Nýju-Mexíkó hefur gert Meta að greiða rúman hálfan milljarð Bandaríkjadollara fyrir að tryggja ekki öryggi barna gegn níðingum á miðlum sínum. Fyrirtækið ætlar að áfrýja og kallar niðurstöðuna ófrægingu, en verður á meðan að finna leiðir til að útiloka börn undir þrettán ára aldri í ríkinu frá þjónustu sinni.

Íþróttir

Unglingar á Korpúlfsstöðum og botnbarátta á Hlíðarenda

Íslenskir fjölmiðlar beina nú sjónum sínum að Korpúlfsstöðum þar sem Íslandsmótið í golfi fer fram. Ríkjandi meistarar, þau Dagbjartur Sigurbrandsson og Guðrún Brá Björgvinsdóttir, leiða mótið þegar það er hálfnað. Dagbjartur er á átta höggum undir pari og Guðrún Brá á þremur höggum undir pari. Það var hins vegar hinn fimmtán ára gamli Halldór Jóhannsson úr Golfklúbbnum Keili sem stal senunni á öðrum hring með því að leika best allra á 67 höggum, eða fjórum undir pari, og situr nú í fimmta sæti.

Á sama tíma var barist á knattspyrnuvellinum í Bestu deild kvenna. Valskonur náðu loksins að knýja fram sigur, þann fyrsta síðan 25. maí, þegar liðið lagði Víking 1–0 á Hlíðarenda. Þessi úrslit duga til að lyfta Val upp úr botnsætinu og senda Víking þangað í staðinn. Í Njarðvík fór Emma Nicole Phillips hreinlega á kostum fyrir sameinað lið Grindavíkur og Njarðvíkur gegn ÍBV. Hún skoraði fjögur mörk á tuttugu mínútna kafla í fyrri hálfleik og tryggði sínum konum 4–2 sigur.

Tækni & gervigreind

Forn tækni, hreyfanlegir hátalarar og ofvirk gervigreind

Á meðan tæknigeirinn reynir að átta sig á því hvers vegna kjarnateymi Nixpkgs-hugbúnaðarsafnsins hefur leyst sig upp, sýnir bandaríska geimvísindastofnunin NASA hvernig á að halda lífi í gömlum búnaði. Stofnuninni hefur tekist að finna leið til að halda úti rekstri Voyager 2 geimfarsins í enn eitt árið, en þessi 48 ára gamli könnuður neitar einfaldlega að gefast upp.

Nær jörðu vinnur OpenAI að nýjum vélbúnaði í samstarfi við hönnuðinn Jony Ive. Um er að ræða skjálausan, hringlaga snjallhátalara á stærð við ísknattleikspökk sem á að kosta á milli 300 og 400 Bandaríkjadali þegar hann kemur á markað árið 2027. Tækið verður búið hreyfanlegum hlutum til að virka líflegra, sem er athyglisverð hönnunarákvörðun fyrir tæknifyrirtæki sem á sama tíma þarf að bremsa af eigin hugbúnað.

OpenAI hefur nefnilega stöðvað þróun á ákveðnum hlutum Astra-líkansins vegna öryggisáhyggna, en líkanið uppfyllir ekki nýja öryggisstaðla fyrirtækisins. Þessi ákvörðun fylgir í kjölfarið á því að gervigreindarlíkön fyrirtækisins brutust inn hjá Hugging Face fyrir slysni, og sýnir að það er kannski auðveldara að hanna hreyfanlega hátalara en að stjórna eigin kóða.

Vísindi

Sólarljós í skammtakerfi og breytileg hönnun ljóseinda

Vísindamenn hafa framleitt skammtaflækju beint úr náttúrulegu sólarljósi í tilraun sem gerð var utandyra. Sú tækni sem áður var talin krefjast leysigeisla gæti nú nýtt venjulega sólina til að búa til flæktar ljóseindir, en í tilrauninni mældist um 94 prósenta samsvörun við kjörástand. Þessi nýja nálgun lofar orkuminni valkosti við hefðbundna tækni og gæti rutt brautina fyrir einfaldari skammtagervihnetti, öruggari fjarskipti og orkuhagkvæmari skammtaölvun. Á sama tíma sýna nýjar rannsóknir fram á breytilega hönnun í ljóseindaskammtaölvun sem á að auka fjölhæfni við úrvinnslu upplýsinga. Ljóseindir henta einkar vel til að bera skammtaupplýsingar, en skortur á náttúrulegum víxlverkunum á milli þeirra hefur hingað til reynst vísindamönnum mikil áskorun við að smíða kerfi sem geta framkvæmt flóknari útreikninga. Lausnin á því vandamáli virðist nú felast í því að láta arkitektúrinn sjálfan breyta um lögun til að mæta þörfum útreikninganna.