Hornaugað

gagnrýnið auga á fréttir dagsins — sjálfvirkt úr fréttastraumum

Reykjavík7. ágúst 2026 · KvöldútgáfaI. árg. · Nr. 84
Hlustaðu á blaðið

Innlent

Sýndarveruleiki og fullveldiskröfur á raunverulegum miðum

Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi hafa tekið af skarið og krefjast þess að Ísland standi utan sameiginlegrar sjávarútvegsstefnu Evrópusambandsins, verði viðræðum haldið áfram. Sjö fréttir á fjórum miðlum sýna að hagsmunaaðilar vilja skýr svör fyrir kosningar um áframhaldandi viðræður. Á meðan krefst Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra fullveldisyfirráða yfir sjávarútvegi í Financial Times og minnir á að Ísland sé stórveldi í fiskveiðum. Ekki eru þó allir á einu máli um þessi stóru orð ráðherrans og er hart deilt um viðtalið á innlendum vettvangi.

Á sama tíma flytur Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir, fyrrverandi ráðherra, sig yfir í sýndarheiminn. Hún hefur hafið störf hjá Fenris Creations í London þar sem hún mun stýra rannsóknarverkefni tengdu EVE Frontier. Í stað þess að fást við raunveruleg efnahagsmál á Alþingi mun hún nú fylgjast með sjálfstæðum gervigreindarkerfum í sýndarhagkerfi þar sem svik, gróði og tap ráða ríkjum.

Fyrir þá sem enn búa í raunveruleikanum er útlit fyrir ákveðna norðaustanátt, rigningu og 25 metra á sekúndu í vindhviðum á Vestfjörðum og Snæfellsnesi.

Erlent

Dauðans alvara í Taílandi og skapandi reikningsskil í Brussel

Fjórtán ára gamall nemandi hóf skothríð í skóla í Nonthaburi-héraði í Taílandi í morgun með þeim afleiðingum að fjöldi fólks lét lífið. Íslenskum ritstjórnum gengur hins vegar illa að koma sér saman um hversu mörg fórnarlömbin eru í raun og veru. Á meðan mbl.is og Vísir telja sjö látna, fullyrðir RÚV að átta hafi verið drepnir í árásinni. Þá ber fjölmiðlum ekki saman um hvort árásarmaðurinn hafi fallið fyrir hendi lögreglu eða svipt sig lífi.

Á sama tíma boðar Marta Kos, stækkunarstjóri Evrópusambandsins, skapandi lausnir fyrir íslenskan sjávarútveg og landbúnað í hugsanlegum aðildarviðræðum. Sú sköpunargáfa dugar þó skammt til að róa Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi, sem benda á að slíkar lausnir tryggi ekki varanlegar undanþágur frá sameiginlegri stefnu sambandsins.

Vestanhafs þarf tæknirisinn Meta að greiða yfir hálfan milljarð Bandaríkjadollara samkvæmt úrskurði dómara í Nýju-Mexíkó, fyrir að vernda ekki börn gegn netníðingum. Fyrirtækið ætlar að áfrýja og kallar niðurstöðuna ófrægingu, en ríkisstjórn Nýju-Mexíkó hyggst nota skaðabæturnar í geðheilsumeðferðir fyrir þá sem eftir standa.

Íþróttir

Stuðningur úr suðri og botnbarátta á Hlíðarenda

Heimsmeistaramót í knattspyrnu er dýrmæt vara, jafnvel þegar áformin um sölu á hlutabréfum til einkafjárfesta renna út í sandinn. Gianni Infantino, forseti FIFA, mætir harðri andstöðu úr norðri þar sem norska knattspyrnusambandið krefst afsagnar hans. Stuðningurinn leynist hins vegar í Suður-Ameríku. Knattspyrnusamband Mexíkó hefur ákveðið að styðja Infantino áfram og fer þar gegn stefnu CONCACAF, auk þess sem Argentína lýsir yfir stuðningi. Í Jórdaníu fengu menn loksins greitt verðlaunafé frá FIFA eftir átta mánaða bið, en Ali prins bin Hussein ítrekar að sú greiðsla breyti engu um andstöðu sambandsins gegn forsetanum.

Á Korpúlfsstaðavelli er staðan skýrari á Íslandsmótinu í golfi. Guðrún Brá Björgvinsdóttir úr GK tók forystuna kvennamegin eftir annan hring og Dagbjartur Sigurbrandsson úr GR heldur afgerandi forystu í karlaflokki.

Á Hlíðarenda ríkir hins vegar önnur stemning. Valur tapaði 0–2 gegn danska liðinu Nordsjælland í fyrri leik liðanna í undankeppni Sambandsdeildar Evrópu, þar sem Villum Berthelsen opnaði markareikninginn á 29. mínútu. Tryggvi Hrafn Haraldsson lýsti úrslitunum einfaldlega sem svekkjandi.

Tækni & gervigreind

Ósýnilegir bílar, tölvuleki og rándýrir hátalarar

Tölvuframleiðandinn Framework hefur upplýst alla viðskiptavini sína um að tölvuþrjótar hafi komist yfir persónuupplýsingar þeirra, þar á meðal nöfn, netföng, símanúmer og heimilisföng. Á sama tíma kynnir Cloudflare nýjan skýjahýstan vafra, Kitesurf, sem er sérstaklega hannaður fyrir gervigreindarforrit en ekki fólk, og á að nota minni tölvuorku en Chromium við sjálfvirkniverkefni.

Hjá OpenAI er unnið að dýrum snjallhátalara í samstarfi við hönnuðinn Jony Ive. Tækið, sem áætlað er að kosti á milli 300 og 400 Bandaríkjadala og komi á markað árið 2027, er á stærð við íshokkípökk, án skjás og notar hreyfanlega hluta til að virka líflegra.

Bílaframleiðandinn Ford hefur einnig kynnt áform um nýjan rafdrifinn pallbíl, Fathom, sem á að kosta frá 28.350 Bandaríkjadölum. Afhending á að hefjast síðar á næsta ári, en almenningur fær ekki að sjá hvernig bíllinn lítur út fyrr en snemma á því næsta. Forstjóri fyrirtækisins líkir þessu við ákveðinn tímamótapunkt, þótt bíllinn sé enn ósýnilegur.

Vísindi

Ósýnilegt insúlín og lekar vetrarbrautir í frumheiminum

Líffræðiverkfræðingar við Rice-háskóla hafa þróað aðferð til að verja ígræddar frumur gegn ónæmiskerfi hýsilsins með því að láta þær framleiða staðbundið lífefnafræðilegt hjúp úr prótíninu interleukin 10. Þessi vörn á að koma í veg fyrir að líkaminn hafni brisbetafrumum. Á sama tíma sýna rannsóknir vísindamanna við Karolinska Institutet og SciLifeLab að flúrljómandi nanónemar geta greint á milli heilbrigðra og sjúkra ónæmisfrumna í blóðsýnum, sem var prófað á sjúklingum með æðakölkun.

Frumheimurinn virðist einnig hafa verið einfaldari en áður var talið. Ný rannsókn á litrófsmælingum James Webb stjörnuathugunarstöðvarinnar á rúmlega 1.400 vetrarbrautum bendir til þess að óvenju lítill hópur af svokölluðum lekum vetrarbrautum hafi einn og sér séð um jónun alheimsins á fyrstu skeiðum hans.

Að lokum hafa vísindamenn í Japan fundið nýja leið til að stýra byggingu gervifituhimna með því að nota sameindaskrúfur sem læsast saman og mynda stöðugar eyjar. Þetta á að auðvelda hönnun á himnum sem hingað til hefur reynst erfið í framkvæmd, enda verða eiginleikar þeirra að halda sig innan þröngra marka til að starfa rétt.