Hornaugað

gagnrýnið auga á fréttir dagsins — sjálfvirkt úr fréttastraumum

Reykjavík3. ágúst 2026 · MorgunútgáfaI. árg. · Nr. 75
Hlustaðu á blaðið

Innlent

Plastbyssur á Akureyri og landfræðilegur ruglingur við Þingvelli

Það getur verið snúið að greina á milli raunverulegra vopna og leikfanga þegar mikið liggur við. RÚV birti alls níu greinar um lögregluaðgerðina á Akureyri þar sem fullyrt var að skotvopn hefðu fundist í tveimur bílum. Mbl tók undir þá greiningu. Vísir greindi hins vegar frá því að hin meintu hættulegu vopn hefðu reynst vera leikfangabyssur, nýkeyptar í Kids Coolshop á Glerártorgi. Fimmmenningarnir sem handteknir voru með þessi plastvopn voru látnir lausir að loknum yfirheyrslum.

Landfræðin vafðist líka fyrir mönnum þegar sumarbústaður brann til kaldra kola í gærkvöldi. Á meðan mbl staðsetti brunann einfaldlega á Þingvöllum, vildi Vísir meina að húsið hefði verið í Miðfellslandi við Þingvallavatn. RÚV fann hins vegar sína eigin staðsetningu og sagði brunann hafa verið við Veiðilund við Þingvallavatn. Eldurinn mun hafa kviknað þegar kolagrill valt í vindhviðu.

Að lokum flaug þyrla Landhelgisgæslunnar vestur á Klofningsveg á áttunda tímanum í gærkvöldi. Þar hafði knapi fallið af baki og þurfti á aðstoð að halda.

Erlent

Logandi loftför og teygjanlegir dánartölur

Grískir skógareldar og flugrekstur fóru illa saman vestur af Aþenu. Tvær slökkviliðsþyrlur skullu saman í háloftunum með þeim afleiðingum að flak annarrar hafnaði logandi á vegi. Miðlar dagsins eiga hins vegar í erfiðleikum með að telja fórnarlömbin. Á meðan Vísir og Morgunblaðið fullyrða að tveggja manna áhöfnin sé látin, flækir RÚV málið. Í einni frétt ríkismiðilsins var einum bjargað en hinna leitað, en í annarri komust breskur flugmaður og grískur slökkviliðsmaður lífs af.

Sams konar reikningskúnstir sjást á landamærum Ceuta. Spænsk stjórnvöld telja minnst 72 látna eftir fólksstraum síðustu viku en innanríkisráðuneyti Marokkó fullyrðir að þeir séu aðeins ellefu.

Í loftinu hangir líka óvissa um stríðsrekstur og frið. Donald Trump Bandaríkjaforseti boðar frestun árása á Íran með skilyrðum og fullyrðir að samkomulag sé í sjónmáli. RÚV dregur það hins vegar í efa og segir nýjar samningaviðræður aðeins vera að hefjast á morgun. Sú framvinda verður varla til þess að fækka drónum yfir rússneskum vöruhúsum.

Íþróttir

Þegar dómarinn á sökina og vinir verða óvinir

Flautað hefur verið til leiks á ný í umfjöllun íþróttamiðla, þar sem jafntefli ÍA og Víkings á Akranesi er enn efst á baugi með átta fréttir á þremur miðlum. Lárus Orri Sigurðsson, þjálfari ÍA, sér enga ástæðu til að líta inn á við eftir 2-2 jafnteflið; dómari leiksins ber einfaldlega alla sök á því að Skagamenn hirtu ekki öll stigin. Böðvar Böðvarsson, fyrirliði liðsins, fann fyrir „skepnu á blindu hliðina“ og vildi fá vítaspyrnu seint í leiknum en fékk ekki áheyrn.

Í Noregi var dramatíkin ekki minni þegar Freyr Alexandersson mætti með lið sitt, Rosenborg, á sinn gamla heimavöll og tapaði 3-2 fyrir Brann. Fyrir leikinn lýsti Freyr því yfir að nú væru menn orðnir óvinir, tveimur mánuðum eftir að honum var sagt upp hjá félaginu. Sú fjandsemi gekk eftir þegar Kristall Máni Ingason skoraði fyrir Brann, sem tryggði sér sigurinn í uppbótartíma.

Á sama tíma berast fréttir af leikmannaveltu í Keflavík. Körfuknattleiksmaðurinn Remy Martin er á leið til Filippseyja en á meðan snýr Sigurbjörg Diljá Gunnarsdóttir aftur í uppeldisfélagið á láni frá Haukum.

Tækni & gervigreind

Sjálfvirknin krefst lyklanna að dyrunum á meðan gamlar læsingar fúna

Hugbúnaðarþróun dagsins einkennist af vaxandi ákalli um að hleypa gervigreindarforritum, eða svokölluðum ágentum, dýpra inn í tölvukerfin. Á tæknispjallborðum er nú rætt um nauðsyn þess að hanna kerfi sérstaklega með vélar í huga frekar en mennska notendur, enda séu tæknilegar hindranir oft helsti flöskuhálsinn þegar gervigreind á að leysa verkefni sjálfstætt. Samhliða þessari þróun skjóta upp kollinum ný verkfæri á borð við Mu, sem eiga að auðvelda þessum sjálfvirku erindrekum lífið, og MicroCodex, sem er smágerð endurgerð á eldri kóðunartækni OpenAI í C++.

Á sama tíma og horft er til framtíðar þarf að huga að gömlum öryggisgáttum. Nýútgefnir tæknistaðlar sýna að verið er að herða öryggiskröfur fyrir eldri samskiptareglur. Í staðlinum RFC 10015 er lagt til að úreltar aðferðir við lyklaskipti í TLS 1.2 og DTLS 1.2 verði lagðar af, enda löngu hættar að veita viðunandi vörn. Þá hefur verið staðfest með staðlinum RFC 9851 að engum nýjum eiginleikum verði bætt við TLS 1.2 héðan í frá. Gamli tæknistandardinn fær loksins að fúna í friði á meðan gervigreindin krefst þess að fá lyklana að öllu hinu.

Vísindi

Kældar jónir og varðveittur ostur

Vísindamenn við Tækniháskólann í Darmstadt og GSI-rannsóknarstöðina hafa í fyrsta sinn náð að hægja á háhlaðnum jónum úr jónahröðli og geyma þær í svokallaðri Penning-gildru. Í þessari sömu gildru tókst þeim einnig að framkvæma fyrstu rafeindakælingu slíkra jóna, afrek sem rataði beint á síður vísindatímaritsins Physical Review X. Þessi árangur var sá eini sem vakti athygli á sviði raunvísinda í fjölmiðlum að þessu sinni.

Á sama tíma, ef marka má flokkun ritstjórna á því hvað telst til vísinda, er varðveisla á skyndibitastöðum orðin að rannsóknarefni. Sérstaka athygli vakti Pizza Hut-veitingastaður í suðvesturhluta Pennsylvaníu sem hefur haldið útliti sínu óbreyttu frá tíunda áratug síðustu aldar. Á meðan mörg hundruð öðrum stöðum keðjunnar hefur verið lokað víðs vegar um Bandaríkin, stendur þessi eftir sem minnisvarði um nostalgíu. Svo virðist sem hönnun frá árinu 1990 þurfi svipaða varðveislu og háhlaðnar jónir í þýskum rannsóknarstofum.