Hornaugað

gagnrýnið auga á fréttir dagsins — sjálfvirkt úr fréttastraumum

Reykjavík16. júlí 2026 · KvöldútgáfaI. árg. · Nr. 61
Hlustaðu á blaðið

Innlent

Sótugir ferðamenn og lögregla í leit að rétta faraldrinum

Miðborgarbúar hringja nú skelfingu lostnir í nágranna sína úr sumarfríinu til að láta gá að innbrotum. Tilefnið er tæplega fimmtíu tilkynningar um innbrot á varðsvæði lögreglustöðvar eitt það sem af er mánuði. Íbúasamtök miðborgarinnar krefjast aðgerða gegn innbrotafaraldri sem nú geisar samkvæmt mbl. Ríkisútvarpið bendir hins vegar á að það hafi alltaf þekkst að toppar kæmu í innbrotum. Það er því róandi fyrir íbúana að vita að heimili þeirra eru ekki rænd í faraldri, heldur aðeins í hefðbundnum toppi.

Á sama tíma stendur til að vernda börn fyrir samfélagsmiðlum með banni sem enginn veit alveg fyrir hvern er. Vísir boðar símabann fyrir börn fjórtán ára og yngri, Ríkisútvarpið segir bannið gilda fyrir þá sem eru yngri en fimmtán ára, en DV hefur áhyggjur af sjö ára börnum sem skrá sig inn með hjálp foreldra.

Á Seyðisfirði ríkir svokölluð helvítisvika þar sem tólf skemmtiferðaskip mæta á einni viku. Mengun frá einu slíku skipi getur jafngilt fimm þúsund bílum á sekúndu. Faxaflóahafnir mæla þó ekkert yfir reglugerðarmörkum, enda mæla þær einfaldlega nógu langt frá skipunum.

Erlent

Stríð á tveimur vígstöðvum og bannað að vaka á netinu

Miðausturlönd loga áfram en íslenskir fjölmiðlar eiga enn í fullu fangi með að átta sig á því hver réðst á hvern. RÚV og Morgunblaðið greina frá því að Íransher hafi gert árásir á bandarískar herstöðvar í Barein, Kúveit og Jórdaníu. Á sama tíma fullyrðir RÚV í annarri frétt að þessar sömu stöðvar hafi verið skotmörk í árásum Bandaríkjanna. Úr fjarlægð virðist þetta allt einn stór hrærigrautur, en víst er að 35 manns hafa fallið í Íran undanfarna daga. Donald Trump þakkar hins vegar Írönum á Truth Social fyrir að sleppa bandarískum fanga, á meðan talsmaður íranska þingsins lýsir því yfir að engin ástæða sé til að standa við samninga ef þeir gagnast ekki landinu.

Í Úkraínu er staðan ekki síður flókin. Volodimír Selenskí hefur stokkað upp í ríkisstjórninni og skipað nýjan forsætisráðherra og starfandi varnarmálaráðherra. Þetta hefur hleypt illu blóði í almenning sem mótmælir brottrekstri Mykhailo Fedorovs á götum úti. Fráfarandi ráðherra nýtir tímann í að saka yfirmann hersins um samsæriskenningar og að ala á sundrungu í stað þess að vinna stríðið.

Á meðan þessu fer fram í hernaðarbröltinu kynna bresk stjórnvöld stórhuga áform: að banna ungmennum á aldrinum 16 til 17 ára að nota samfélagsmiðla á nóttunni. Það á greinilega að leysa heimsvandann með því að svæfa unglingana.

Íþróttir

Traust í tapi og baðmyndir úr fortíðinni

Enska knattspyrnusambandið eyðir ekki tímanum í óþarfa fljótfærni eftir 2:1-tapið gegn Argentínu í Atlanta. Framkvæmdastjórinn Mark Bullingham hefur staðfest að landsliðsþjálfarinn Thomas Tuchel njóti fulls trausts og muni stýra liðinu á Evrópumótinu árið 2028. Þetta kemur á óvart ef marka má sparkspekinga á borð við Jamie O'Hara, sem vildi reka Þjóðverjann strax, og Arnar Gunnlaugsson sem gagnrýndi skiptingar hans harðlega. Tuchel ætlar sér hins vegar hvergi að fara.

Á meðan enska sambandið horfir til framtíðar fletta aðrir í gömlum albúmum. Fyrir úrslitaleik Spánar og Argentínu á sunnudaginn rifja menn upp að Lionel Messi baðaði Lamine Yamal, þá fimm mánaða gamlan, árið 2007 vegna góðgerðardagatals Barcelona og UNICEF. Nú mætast þeir á vellinum þar sem Messi og Kylian Mbappé berjast um gullskóinn með átta mörk hvor. Báðir hafa þegar slegið markamet Miroslav Klose á heimsmeistaramótum, en Messi er kominn í 21 mark og Mbappé í 20.

Nær heimahögunum tókst Stjörnunni að tryggja sig áfram í aðra umferð undankeppni Sambandsdeildarinnar eftir 2:2-jafntefli gegn Víkingi frá Götu í Færeyjum, sem dugði til 5:3-sigurs samanlagt.

Tækni & gervigreind

Sannleikur í svörtu köstunum og tómir básar í vestrinu

Gögn úr svarta kassa Tesla-bifreiðar, sem lenti í banaslysi í Texas þar sem ekið var inn á heimili, sýna að ökumaðurinn steig eldsneytisgjöfina í botn. Rannsóknarnefnd samgönguöryggis í Bandaríkjunum, NTSB, staðfestir að sjálfstýribúnaður bílsins hafi verið aftengdur handvirkt með því að þrýsta pedalanum í hundrað prósent. Þar með fellur fyrri fullyrðing ökumannsins um að tækninni væri um að kenna.

Á farsímamarkaði fækkar valkostum neytenda í Bandaríkjunum og Evrópu þar sem kínverski framleiðandinn OnePlus hefur tilkynnt að hann muni hætta sölu nýrra síma á þessum svæðum. Fyrirtækið áformar einnig að draga saman seglin á Indlandi fyrir árið 2027, en lofar þó áframhaldandi stuðningi við tæki sem þegar hafa verið seld.

Sjálfvirkni í bókaútgáfu teygir sig nú inn á svið ævisagna án heimildar. Nýtt dæmi er komið upp þar sem gervigreind var virkjuð til að skrifa ævisögu um lifandi einstakling og bókina síðan dreift á sölusíðu Amazon. Á sama tíma sýna rannsóknir að hefðbundið vélmám getur nýst til að greina texta sem framleiddur er af stórum mállíkönum.

Vísindi

Gastegundir á glóandi hraunplánetu og rykvarnir fyrir tunglið

James Webb geimsjónaukinn hefur beint sjónum sínum að plánetunni 55 Cancri e, þar sem hitastigið nægir til að bræða berg. Gögn sjónaukans sýna vísbendingar um lofthjúp sem er ríkur af vetni. Þessi hjúpur myndast af gasi sem sleppur út úr glóandi iðrum plánetunnar, þar sem eldfjallagös gætu jafnvel myndað tímabundin ský. Á sama tíma fannst þriðja plánetan á braut um stjörnuna Beta Pictoris með hjálp Very Large Telescope stjörnuathugunarstöðvarinnar í Chile. Sú reikistjarna, sem nefnist Beta Pictoris d, er hundrað sinnum daufari en sú fyrsta sem fannst í sama kerfi og hafði leynst í gagnasöfnum í rúman áratug.

Nær heimahögum undirbýr bandaríska geimvísindastofnunin NASA komandi tunglferðir. Stofnunin hefur valið 41 tækniverkefni í samstarfi við einkafyrirtæki til að leysa áskoranir við könnun tunglsins og Mars. Verkefnin eiga meðal annars að tryggja orku fyrir bækistöðvar og verja tækjabúnað fyrir fínu tunglryki. Fyrirhugað er að prófa lendingarkerfi og tengingu við Orion geimfarið í tilraunaflugi árið 2027, áður en mönnuð lending verður reynd árið eftir.