Hornaugað

Bandaríkin og Íran halda áfram að skiptast á höggum og beittu Bandaríkjamenn nýjum sjávardrónum í árásum næturinnar. RÚV sá ástæðu til að birta sex greinar um þessi nýju vopn. Átökin snúast um Hormússund, en þar ríkir sérkennilegt ástand ef marka má innlenda miðla. RÚV hefur eftir Donald Trump að sundið sé opið, en greinir einnig frá því að íranski byltingarvörðurinn hafi lokað því. Morgunblaðið bætir við að Bandaríkjaher fullyrði að skip sigli þar um. Gögn sýna að sex skip sigldu um sundið í gær, sem er það fæsta í fimm vikur. Sundið er því opið fyrir örfá skip en lokað fyrir hinum.

Í Bretlandi er 28 ára maður í haldi vegna morðsins á Ann Widdecombe, fyrrverandi ráðherra. Miðlarnir eru þó ekki á einu máli um hvenær harmleikurinn átti sér stað. Vísir fullyrðir að hún hafi fundist látin á heimili sínu á fimmtudag. Morgunblaðið greinir hins vegar frá því að rannsóknarlögreglumenn telji hana hafa verið myrta sólarhring áður en hún fannst, en segir jafnframt í annarri frétt að hún hafi látist sólarhring áður en hún fannst.

Þá er bandaríski öldungadeildarþingmaðurinn Lindsey Graham látinn, 71 árs að aldri, eftir skammvinn veikindi. Ríkisstjóri Suður-Karólínu skipar eftirmann hans.

Landsliðsþjálfari Englands, Thomas Tuchel, upplýsti eftir 2-1 sigurinn á Noregi á heimsmeistaramótinu að Declan Rice hefði legið veikur í rúminu mestan partinn af þremur dögum fyrir leikinn. Þessi tíðindi af heilsufari miðjumannsins fylgja í kjölfar umræðu um hvort jöfnunarmark Englands hafi verið ólöglegt. Á meðan tryggði Argentína sér sæti í undanúrslitum með 3-1 sigri á Sviss í Kansas þar sem áhorfendur fengu að sjá draumamark og umdeilt rautt spjald.

Í Bestu deild karla tókst FH að vinna sinn fyrsta heimasigur á tímabilinu með tveimur mörkum frá Gils Gíslasyni seint í leiknum gegn Val. Sá 2-0 sigur FH-inga þýðir að liðið er í næstneðsta sæti, tveimur stigum á eftir KA. Akureyringar unnu Skagamenn 3-2 eftir að Hallgrímur Mar Steingrímsson skoraði sigurmarkið á 95. mínútu úr frákasti eftir varða vítaspyrnu.

Í Lundúnum varði Jannik Sinner titil sinn á Wimbledon-mótinu með 3-1 sigri á Alexander Zverev, sem virtist finna til í hné eftir að hafa runnið til í þriðja setti. Þetta er tíundi leikurinn í röð sem Zverev tapar gegn Sinner.

Nýsjálenski leikarinn Sam Neill er látinn, 78 ára að aldri. Hann lést í Sydney í Ástralíu umvafinn fjölskyldu sinni, en andlátið bar brátt að samkvæmt yfirlýsingu frá aðstandendum. Neill greindist með eitilfrumukrabbamein árið 2022 en hafði áður greint frá því að hann væri laus við meinið. Þessi tíðindi af andláti leikarans vöktu athygli á tæknispjallborðinu Hacker News, auk þess sem fjallað var um málið á innlendum miðlum á borð við DV og Vísi.

Á sama vettvangi og í tæknimiðlinum Ars Technica er sjónum beint að loftslagsgögnum sem gætu varpað ljósi á hvers vegna Pólýnesar sigldu skyndilega í austur eftir 1.700 ára hlé.

Áhugasamir um hugbúnaðargerð rýna á meðan í forritunarmálið Odin, en bók um það efni er til umræðu. Samhliða því er fjallað um takmarkanir á skilningi stórra mállíkana og hvernig sjálfvirkni á sér stað án raunverulegs skilnings. Þá er sjónum beint að samstarfi við að draga úr umferðartöfum. Tækniumræðan teygir sig þannig frá fornum siglingaleiðum til skipulags á flæði nútímans.

Vísindavefurinn Phys.org og ScienceDaily reyna enn að gera rannsóknarstofutilraunir á kenningu Roger Penrose um orkuvinnslu úr svartholum spennandi. Þar sem síðasta blað fór ítarlega í hvernig eðlisfræðingar herma eftir þessu fyrirbæri með gervisnúningi og bylgjum, snúum við sjónum okkar frekar að lífinu á meira jarðneskum botni.

Í myrkri djúpsjávarins hafa vísindamenn nefnilega rekist á óvænta fæðuuppsprettu fyrir örverur. Í ljós kemur að gífurlegur þrýstingur á hafsbotni hreinlega kreistir dýrmæt næringarefni úr lífrænum ögnum sem falla til botns. Þessi náttúrulega safapressa djúpsins gæti breytt skilningi manna á kolefnisgeymslu jarðar.

Ofar á þurru landi hafa vísindamenn við Columbia-háskóla fundið tengingu á milli serótóníns, sem stýrir skapi, og hjartalokusjúkdóma. Sjúklingar með hálfslitna míturloku sem taka SSRI-geðlyf og bera ákveðinn erfðabreytileika eiga á hættu að fá alvarlegan lokuskaða mun fyrr en aðrir. Gleðipillurnar flýta sem sagt fyrir þörfinni á hjartaskurðaðgerð. Á sama tíma bendir önnur rannsókn til þess að tannvegssjúkdómar og tilheyrandi bakteríur kveiki bólgu sem flýtir fyrir kölkun í ósæðarloku. Það borgar sig greinilega að bursta tennurnar áður en lyfseðillinn er leystur út.