Hornaugað

Gróðureldar geisa nú á ferðamannasvæðum í Andalúsíu á Suður-Spáni og stefna í að verða meðal þeirra mannskæðustu í sögu landsins. Eldarnir kviknuðu á Los Gallardos-svæðinu í upphafi mikillar hitabylgju og hafa þegar lagt ríflega 3.000 hektara lands í rúst. Almannavarnir í héraðinu staðfesta að minnst 11 séu látnir og 19 saknað, en fórnarlömbin voru flest erlendir ferðamenn sem reyndu að flýja undan eldinum fótgangandi eða í bifreiðum. Ríkisútvarpið nýtir tækifærið til að rifja upp að hátt í 4.000 ferkílómetrar lands hafi brunnið á Spáni í fyrra og kallar það met, en til samanburðar jafngildir núverandi brunasvæði um tveimur þriðju hlutum af flatarmáli Garðabæjar.

Á sama tíma herðir framkvæmdastjórn Evrópusambandsins tökin á bandaríska tæknirisanum Meta. Samkvæmt nýbirtum frumniðurstöðum rannsóknar ESB brýtur hönnun Facebook og Instagram gegn reglugerðum með því að ýta undir netfíkn hjá börnum og viðkvæmum hópum með sjálfvirkri spilun og sífelldu skrolli. Verði niðurstöðurnar staðfestar á Meta yfir höfði sér sektir sem nema allt að sex prósentum af heildarveltu fyrirtækisins á heimsvísu, sem nam um 200 milljörðum bandaríkjadala á síðasta ári.

Heimsmeistaramótið í fótbolta karla heldur áfram að teygja sig yfir Atlantshafið og inn í ritstjórnir landans. Íþróttadeildirnar fylgjast nú spenntar með átta liða úrslitunum í Inglewood í Bandaríkjunum, þar sem Spánn og Belgía mætast. Rudi Garcia, landsliðsþjálfari Belga, hefur fulla trú á sínum mönnum en spurningin á HM-vaktinni er einfaldlega sú hvort Belgar verði þeir fyrstu til að skora gegn Spánverjum á mótinu. Sigurliðið fær þau verðlaun að mæta Frakklandi í undanúrslitum.

Á heimavígstöðvunum færast fréttir af Bestu deild kvenna yfir í næstefstu deildina, þar sem Sara Björk Gunnarsdóttir er mætt aftur í Hauka. Fyrir þá sem héldu að dvölin í Sádí-Arabíu hefði snúist um peninga, leiðréttir landsliðskonan það fljótt. Launin hjá Al-Qadsiah voru svipuð og hjá Lyon, en harkið var meira í Svíþjóð á árum áður þar sem mánaðarlaunin fóru fljótt í verslun og matseðillinn samanstóð af hafragraut það sem eftir lifði mánaðar. Nú bíður hún eftir að félagaskiptaglugginn opni svo hún geti spilað með liðsfélögum sem hún skeindi á leikskóla þegar hún var sautján ára.

Áform SpaceX um að margfalda fjölda Starlink-gervihnatta í braut um jörðu gnæfa yfir aðra tækniumræðu. Fyrirtækið stefnir að því að senda 100.000 viðbótarhneti út í geiminn til þess að ná fram hundraðfaldri bandbreidd. Á meðan tæknirisinn stækkar netkerfi sitt úr lofti færast landamæri gervigreindarinnar nær hinu opinbera eftirliti. Bandaríska fyrirtækið OpenAI hefur fengið grænt ljós frá ríkisstjórn Trumps til að hefja almenna dreifingu á nýju líkani sínu, GPT-5.6, eftir tveggja vikna óvissu þar sem líkanið var einskorðað við stofnanir með samþykki stjórnvalda. Samhliða þessu kynnir fyrirtækið nýja vinnustaðaþjónustu. Ekki fylgir þó sögunni hvernig embættismenn mátu öryggi líkansins áður en leyfið var veitt. Á sama tíma reynir Google að bregðast við flóði gerviefnis með því að merkja auglýsingar sem búnar eru til eða breytt með gervigreind á leitarvél sinni, YouTube og Discover. Slíkar upplýsingar verða sýnilegar í sérstökum flipa fyrir auglýsingastýringu, en hingað til þurftu aðeins stjórnmálaauglýsingar að bera slíkan stimpil.

Vísindamenn telja sig loksins hafa ráðið gátuna um hvers vegna fastrafeindarafhlöður, sem eiga að tryggja öruggari og öflugri orkugeymslu, eiga það til að skammhlaupa. Vandamálið liggur í mjúkum litíum-málmálmum sem smjúga í gegnum harða keramikið inni í rafhlöðunum og sprunga það. Við hraðhleðslu á sér stað óafturkræfur flutningur á litíumjónum í gegnum þéttar agnir og flókin skilflöt fastra efnanna, þar sem hreyfingin er mun erfiðari viðureignar en í hefðbundnum vökvarafhlöðum. Þessi uppgötvun á að hjálpa verkfræðingum að hanna endingarbetri og öruggari rafhlöður fyrir snjallsíma og rafbíla.

Á meðan tæknifólk reynir að stýra flæði jóna í smáhlutum, glíma íbúar í Austur-Asíu við grófari hreyfingar í náttúrunni. Stærsti fellibylur í áratugi stefnir nú hraðbyri að Taívan, þar sem veðurfræðingar hafa gefið út viðvaranir vegna eyðileggjandi vinda og þúsundir manna hafa þegar yfirgefið heimili sín. Íbúar á Filippseyjum hafa þegar fundið fyrir afleiðingunum, en þar létust fimmtán manns í aurskriðum áður en stormurinn hélt áfram för sinni yfir hafið eftir að hafa herjað á yfirráðasvæði Bandaríkjanna á Kyrrahafi.