Hornaugað

gagnrýnið auga á fréttir dagsins — sjálfvirkt úr fréttastraumum

Reykjavík5. júlí 2026 · KvöldútgáfaI. árg. · Nr. 40
Hlustaðu á blaðið

Innlent

Dauði, ofbeldi og dálítil sól

Á meðan mbl.is greindi frá því að umferðin í bæinn væri að þyngjast, sérstaklega á Suðurlandsvegi, flutti RÚV fréttir af því að lögreglan bæði fólk um að aka varlega vegna árekstra víða um land. Fjórir voru fluttir á sjúkrahús eftir einn slíkan árekstur samkvæmt mbl.is.

Mesta athygli fjölmiðla fékk þó líkamsárás á Akureyri, þar sem fjórir karlmenn á þrítugs- og fertugsaldri voru handteknir um níuleytið í gærkvöldi. Mbl.is birti fjórar greinar um málið. Heimir Heiðarsson varðstjóri staðfesti að mennirnir hefðu verið í annarlegu ástandi, tveir fengið aðhlynningu á bráðamóttöku og allir verið látnir lausir að loknum skýrslutökum þar sem ekki var farið fram á gæsluvarðhald.

Slysin á Suðurlandi voru tvenns konar. Erlendur ferðamaður lést á Fimmvörðuhálsi, sex kílómetrum ofan við Skóga, þar sem hann var á göngu með syni sínum og missti meðvitund. Í Biskupstungum fannst íslenskt par á áttræðisaldri meðvitundarlaust í tjaldi. Karlmaðurinn var úrskurðaður látinn á vettvangi en konan var flutt þungt haldin á gjörgæslu. Grunur leikur á gaseitrun frá hitara í tjaldinu.

Að lokum spáði Veðurstofan allt að átján stiga hita og blíðviðri.

Erlent

Dauðir klerkar og lifandi kommúnistar

Mest lesna erlenda fréttin sýnir að ofbeldi á fótboltahátíðum er landamæralaust. Sænskur karlmaður á fertugsaldri lést eftir hnefahögg á HM-hátíð á Íslandsbryggju í Kaupmannahöfn. Grunaður árásarmaður, 31 árs gamall með feril sem telur tilraun til manndráps, gaf sig fram en neitar sök. Á meðan krefjast borgarfulltrúar ýmist lokunar eða áframhaldandi gleði.

Í Íran ríkir hins vegar fullkominn ruglingur á ritstjórnum hér heima. Samkvæmt mbl mætti Mojtaba Khamenei ekki í jarðarför föður síns, en RÚV fullyrðir að faðirinn, Ali Khamenei, hafi verið ráðinn af dögum í árásum Bandaríkjanna og Ísraels 28. febrúar. RÚV segir fyrsta dag útfararinnar hafa verið í fyrradag en mbl vísar einfaldlega til útfarar föður hans. Hvenær og hvernig klerkurinn dó virðist velta á því hvaða miðil fólk les.

Vestanhafs fagnaði Donald Trump 250 ára afmæli Bandaríkjanna við Mount Rushmore með því að lýsa yfir að kommúnismi væri endurvakinn. Á sama tíma glímdu um 160 milljónir Bandaríkjamanna við hitabylgju sem neyddi skipuleggjendur til að aflýsa skrúðgöngu í Washington þar sem spáð var 40 stiga hita.

Íþróttir

Sigrar í skugga ruglings og moskítóflugna

Mest áberandi íþróttafrétt dagsins, með sautján birtingar í tveimur miðlum, snýst um íslenska karlalandsliðið í körfubolta sem tryggði sér áframhaldandi HM-draum með 88:86-sigri á Bretlandi í Manchester. Á sama tíma og karlalandsliðið fagnaði sigri mátti U20 ára lið kvenna þola 86:67-tap gegn Póllandi á EM í Litháen.

Í fótboltanum mættust Frakkland og Paragvæ í 16-liða úrslitum í 38 stiga hita í Fíladelfíu. Leikurinn einkenndist af fádæma pirringi þar sem Paragvæjar vörðust eins og moskítóflugur og virtust aðeins stefna á rautt spjald og vítaspyrnukeppni. Frakkar unnu að lokum 1:0 með vítaspyrnu frá Mbappé og mæta Marokkó í 8-liða úrslitum.

Á heimavelli var það hinn sautján ára gamli Þór Andersen Willumsson sem tryggði Breiðabliki 2:1-sigur gegn ÍA á Akranesi. Þór varð þar með þriðji bróðirinn úr sömu ætt til að skora fyrir félagið, en hann hefur aðeins spilað í fjórtán mínútur í deildinni. Skagamenn máttu þar með þola sitt þriðja tap í röð.

Tækni & gervigreind

Þegar gervigreindin frelsaði Bandaríkin

Mest áberandi tæknifrétt dagsins fjallar um nýja auglýsingu fyrir Google Workspace. Þar er látið eins og stofnfeður Bandaríkjanna hafi notað samstarfsverkfæri Google og gervigreindina Gemini við gerð sjálfstæðisyfirlýsingarinnar árið 1776. Í auglýsingunni sendir Benjamin Franklin meðal annars Thomasi Jefferson smáskilaboð. Tæknimiðlar lýsa þessu sem vandræðalegu og pirrandi uppátæki. Það er greinilega mat markaðsdeildarinnar að sögufrægustu skjöl mannkyns hefðu batnað við það að vera skrifuð með sjálfvirkum textasmið.

Á sama tíma sýna tæknispjallborð að áhuginn liggur frekar í hagnýtum úrlausnum fyrir gervigreindarforrit. Verkfærið Mouse, sem býður upp á nákvæmar ritstýringaraðferðir fyrir gervigreindarforritara, fékk sjö stig og þrjár athugasemdir á Hacker News. Á sama vettvangi fékk greinin um að loggskráin sé umboðsmaðurinn ellefu stig en engar athugasemdir. Svo virðist sem raunveruleg þróun eigi sér stað í smáatriðum kóðans, á meðan stórfyrirtækin einbeita sér að því að troða gervigreind inn í bandaríska frelsisstríðið.

Vísindi

Þjóðernislegar stjörnur

Bandaríska geimvísindastofnunin NASA hefur gefið út nýja mynd úr Hubble-geimsjónaukanum af stjörnuþyrpingunni Messier 3, sem hýsir yfir 500.000 stjörnur. Tilefni útgáfunnar er 250 ára afmæli Bandaríkjanna og sýnir myndin rautt, hvítt og blátt sjónarhorn á þessa einu af elstu stjörnuþyrpingum Vetrarbrautarinnar. Í þessari fornu þyrpingu leynast vísbendingar um hvernig springandi stjörnur breyttu unga alheiminum þannig að plánetur og líf gátu myndast. Messier 3 hjálpar vísindamönnum að skilja fortíð Vetrarbrautarinnar vegna sjaldgæfra stjarna og mögulegs uppruna hennar í kosmískum samruna á liðnum tíma.

Hubble fangaði einnig mynd af stjörnustöðinni LH 95, þar sem um 2.500 ungar stjörnur eru enn að mótast. Vísindamenn uppgötvuðu að þessar vaxandi stjörnur geta dregið til sín gas og ryk í milljónir ára, sem lengir mikilvægt þróunarskeið þeirra. Á þessu svæði lifa margar kynslóðir stjarna hlið við hlið, sem veitir nýjar vísbendingar um hvernig stjörnumyndun á sér stað yfir tíma. Það kemur í ljós að alheimurinn starfar á eigin tímaskala, þar sem stjörnur þurfa milljónir ára til að ná fullum þroska, óháð áfangastöðum eða tímamótum í sögu mannkyns.