Innlent
Uppljóstranir á miðunum og bólgnar tölur
Mest áberandi mál dagsins í innlendum fréttum er meintur leki á staðsetningu hvalveiðiskipa. Morgunblaðið birti fjórar greinar um málið undir fyrirsögninni „Grunar MAST um að uppljóstra um staðsetningar hvalveiðiskipanna“. Matvælastofnun hefur nú breytt verklagi sínu og skráir ekki lengur nákvæm hnit veiðanna, enda telur Kristján Loftsson, forstjóri Hvals hf., að upplýsingarnar ógni öryggi sjómanna og hafi borist skipi Paul Watson-samtakanna. Á sama tíma verja hvalveiðimenn vinnubrögð sín. Þegar RÚV greindi frá því að langreyður hefði verið skotin með fjórum sprengiskutlum og að 31 mínúta hefði liðið þar til hún drapst, svaraði Hvalur hf. því til að engin trygging væri fyrir tafarlausum dauða við veiðar á villtum dýrum.
Á meðan reyna fjölmiðlar að spá í veðrið fyrir helgina en greinir á um hvar besti staðurinn sé. Á meðan Morgunblaðið fullyrðir að besta veðrið verði á Austurlandi, lofar RÚV því að það verði bjart og hlýtt sunnan heiða. Ökumenn ættu þó að fara varlega í leit sinni að sólinni, enda urðu árekstrar víða um land, þar á meðal þriggja bíla árekstur á Reykjanesbraut.
Erlent
Einhliða ást í Ankara
Atlantshafsbandalagið undirbýr nú leiðtogafund sinn í Ankara en helsta umræðuefnið virðist vera hvort Bandaríkin séu á leið út úr samstarfinu. Donald Trump Bandaríkjaforseti lýsti því yfir á samfélagsmiðli sínum að það væri fáránlegt að halda áfram núverandi stuðningi og kallaði sambandið einhliða. Á sama tíma reyna greinendur að róa taugarnar. Luke Coffey, sérfræðingur hjá Hudson-hugveitunni, bendir á að NATO muni lifa þetta af. Hann minnir á að þótt forsetinn vilji breytingar haldi þingið á buddunni og þar sé andstaða við að hrófla við herstöðvum í Evrópu. Auk þess sé flutningur á tugum þúsunda hermanna og fjölskyldna þeirra ekki framkvæmanlegur á einum degi.
Á meðan stóru ríkin rífast um reikninginn heldur stríðið í Úkraínu áfram af fullum þunga. Rússar felldu fjóra í Sumy-héraði í nótt, þar á meðal móður og lítið barn. Úkraínumenn svöruðu með drónaárásum á olíuinnviði og flotastöð nálægt Sankti Pétursborg til að knýja fram eldsneytisskort hjá innrásarhernum.
Í Indónesíu skók jarðskjálfti af stærðinni 6,2 austurhluta landsins á 120 kílómetra dýpi, en þar sluppu menn við tjón og flóðbylgjur.
Íþróttir
Nautakjöt og nýir áfangastaðir
HM í fótbolta fær mesta rýmið í íþróttafréttum dagsins, þar sem 19 fréttir tveggja miðla fjalla um leiki og úrslit. Lesendur fengu til dæmis að vita að óþekktur leikmaður frá Grænhöfðaeyjum hafi toppað sjálfan Messi, þrátt fyrir að lið hans hafi tapað 3:2 fyrir Argentínu í 32-liða úrslitunum. Á sama tíma berast fréttir af Mohamed Salah. Hann spilar líklegast í Sádi-Arabíu á næstu leiktíð en verður þó fyrst með Egyptalandi í leiknum gegn Ástralíu í Dallas.
Athygli fjölmiðla beinist líka að Túnis, en liðið fór stigalaust heim með tíu mörk í mínus og missti þjálfarann Sabri Lamouchi eftir fyrsta leik. Nú hefur verið greint frá því að átta leikmenn liðsins hafi fallið á lyfjaprófi á mótinu. Í ljós kom efnið clenbuterol, sem er notað í nautgriparæktun til að stækka vöðva. Magnið var hins vegar undir þeim viðmiðum sem valda sektum eða bönnum. Leikmennirnir sleppa því við refsingu, enda var árangurinn á vellinum þegar næg refsing.
Tækni & gervigreind
Kínverskur ótti og leikhús gervigreindarinnar
Mest áberandi tæknifrétt dagsins sýnir að jafnvel stærstu tæknirisarnir treysta ekki eigin sköpunarverki þegar kemur að öryggi. Kínverska netverslunarrisann Alibaba grunar nefnilega að ekki sé allt með felldu. Samkvæmt heimildum herma fréttir að fyrirtækið hafi bannað starfsmönnum sínum að nota forritunartólið Claude Code á vinnustaðnum. Hugbúnaðurinn hefur verið flokkaður sem áhættusamur hjá Alibaba vegna gruns um að í honum leynist bakdyragáttir sem gætu hleypt óviðkomandi inn í kerfi fyrirtækisins.
Á sama tíma heldur sýndarmennskan áfram á öðrum vígstöðvum tækninnar þar sem notendur eru farnir að fá sig fullsadda á hegðun gervigreindarlíkana. Gagnrýnendur benda á að Claude sé farið að reyna að leggja handahófskennt rusl á minnið, eins og afrit af samskiptalotum, í stað þess að vinna vinnuna sína. Þá er skorað á þróunaraðila að hætta hinu svokallaða sjálfstraustsleikhúsi gervigreindarinnar. Það leikhús einkennist af því að líkönin fullyrða hluti af miklum sannfæringarkrafti sem reynast svo vera algjör vitleysa þegar betur er að gáð.
Vísindi
Þegar ónæmiskerfið fer að tala eins og heilinn
Íslenskir fjölmiðlar hafa ákveðið að láta það liggja á milli hluta, en erlendir vísindamiðlar á borð við Phys.org segja frá því að vísindamenn við háskólana í Münster og Bochum hafi í fyrsta sinn sýnt fram á það í rauntíma að ónæmisfrumur líkamans noti boðefni eins og dópamín og adrenalín til að eiga samskipti. Þessar varnarfrumur líkamans nýta sem sagt nákvæmlega sömu efnaboð og taugakerfið til að ræða málin. Rannsóknin, sem birtist í Advanced Science, sýnir hvernig eitilfrumur, þar á meðal T-frumur og B-frumur, skipuleggja varnir sínar gegn veirum og krabbameinsfrumum sem reyna að vaxa stjórnlaust í líkamanum. Á meðan B-frumur framleiða mótefni, sjá T-frumur um að samræma viðbrögðin og drepa sýktar frumur eða æxlisfrumur. Það er huggun harmi gegn að á meðan ritstjórnir dagsins reyna enn að átta sig á einföldustu samhengjum, hafa frumurnar í okkar eigin líkama þróað með sér samskiptatækni sem jafnast á við flóknasta taugakerfi.