Innlent
Þegjandi samhæfing og hnitmiðuð leyndarmál
Mest áberandi í umfjöllun dagsins er nýjasta útspil Hvals hf. og viðbrögð Matvælastofnunar, en alls birtust 14 fréttir um málið hjá tveimur miðlum. Morgunblaðið birti sjö greinar um þann grun forstjóra Hvals að stofnunin hafi upplýst um staðsetningar hvalveiðiskipanna. Matvælastofnun brást við með því að hætta að skrá nákvæm hnit langreyða í eftirliti sínu. Á sama tíma eru miðlar ósammála um lögmæti veiðanna; á meðan Morgunblaðið segir veiðarnar í samræmi við lög krefjast aðrir þess að þær verði stöðvaðar. Tilefnið er meðal annars langreyður sem var skotin með fjórum sprengiskutlum og var 31 mínútu að drepast.
Á eldsneytismarkaði bendir Samkeppniseftirlitið á vísbendingar um þegjandi samhæfingu. Álagning á eldsneyti hækkaði stuttu áður en opinber gjöld lækkuðu vegna kílómetragjalds. Samtök atvinnulífsins og Samtök verslunar og þjónustu segja ályktanirnar órökstuddar, en forstjóri eftirlitsins segir það standa upp á olíufélögin að útskýra þróunina.
Loks eru breytingar í sveitarstjórnum. Morgunblaðið fullyrðir að Alexandra Jóhannesdóttir hafi verið ráðin bæjarstjóri Suðurnesjabæjar, en RÚV segir gert ráð fyrir að ráðningin verði staðfest 15. júlí. Í Grindavík hefur bæjarstjórn samþykkt að ráða Pétur G. Markan úr hópi 23 umsækjenda.
- mbl Safna ekki lengur upplýsingum um staðsetningu
- RÚV Skylt að afhenda skýrslurnar á grundvelli upplýsingalaga
- mbl Alexandra ráðin bæjarstjóri Suðurnesjabæjar
- RÚV Alexandra ráðin bæjarstjóri Suðurnesjabæjar
- RÚV „Nú þurfa menn ekki Öskjuhlíðar til að koma sér saman um eitthvað“
- RÚV „Hvernig geturðu skýrt að þetta eigi sér ekki aðrar skýringar?“
Erlent
Tímatal í rústum og skjálftar á villigötum
Mest lesna erlenda fréttin á innlendum miðlum lýsir björgun Hernáns Alberto Gil Flores í Venesúela, þar sem hann fannst á lífi eftir átta daga undir rústum. RÚV átti þó í nokkrum erfiðleikum með að tímasetja atburðinn. Á meðan ein fyrirsögn miðilsins fullyrti að manninum hefði þegar verið bjargað á lífi, sagði önnur fyrirsögn á sama tíma að hundruð björgunarliða væru enn að reyna að bjarga honum. Sú björgunaraðgerð var því bæði yfirstandandi og lokið á sama augnablikinu í fréttaveitunni.
Á sama tíma bárust fréttir af jarðskjálftum. Annar mældist 6,2 að stærð í Indónesíu en hinn mældist 3,2 í hafi vestur af Bergen í Noregi. Sá síðarnefndi fékk tvær samhljóða fréttir á vef RÚV með stuttu millibili, þar sem staðfest var að engar tilkynningar hefðu borist um tjón.
Í Úkraínu lýsti borgarstjóri Kyiv yfir sorgardegi eftir umfangsmestu árásir Rússa á borgina til þessa, þar sem minnst 13 féllu og 86 særðust. Á sama tíma áætlar bandarísk hugveita að um 1,4 milljónir rússneskra hermanna og allt að 625.000 úkraínskir hermenn hafi fallið, særst eða sé saknað frá upphafi innrásarinnar.
Íþróttir
Risar á blaði og vindur í seglum
Mest áberandi íþróttafréttir dagsins snúast um landslið í körfubolta og fótbolta, þar sem fjölmiðlar reyna að búa til spennu á milli Davíðs og Golíats. Ísland tapaði fyrir Ítalíu í undankeppni HM í körfubolta. Landsliðsþjálfarinn Craig Pedersen fullyrti eftir tapið að liðið gæti svo sannarlega unnið Bretland, á meðan leikmaðurinn Elvar Már Friðriksson útskýrði tapið einfaldlega þannig að varnarleikurinn hefði farið úrskeiðis og liðið verið „bara fjórir litlir gaurar með einum risa“. Á HM í fótbolta mætir Grænhöfðaeyjar, í 64. sæti styrkleikalista FIFA, ríkjandi heimsmeisturum Argentínu sem sitja í öðru sæti.
Í öðrum leikjum vann Sviss 2-0 sigur á Alsír í Vancouver og er komið áfram í 16-liða úrslit. Breel Embolo og Dan Ndoye sáu um mörkin, en Alsíringar mættu þarna til leiks á HM í fyrsta skipti í 88 ár.
Færri fréttir voru fluttar af Bestu deild karla hér heima, þar sem Þór og KR gerðu 3-3 jafntefli. Þar gerðist þó það fátæka atvik að markvörðurinn Aron Birkir Stefánsson skoraði úr aukaspyrnu frá eigin vallarhelmingi með hjálp vindsins. Hann er fjórði markvörðurinn í sögu efstu deildar til að skora og sá fyrsti í 16 ár.
Tækni & gervigreind
Mútur, einokunarsektir og rafbílar á útsölu
Mest áberandi tæknifréttin snýst um tilboð OpenAI til ríkisstjórnar Donalds Trump. Sam Altman, forstjóri fyrirtækisins, hefur lagt til að gefa bandarískum þjóðarsjóði fimm prósenta hlut í OpenAI. Samkvæmt heimildum Financial Times er þessu vopni beitt til að draga úr spennu í samskiptum við ríkisstjórnina og deyfa vaxandi andstöðu almennings gegn gervigreind. Altman heldur því fram að þetta sé besta leiðin til að láta almenning njóta hagnaðarins af tækninni.
Á meðan OpenAI reynir að gefa ríkinu hlut, neyðist Google til að láta af hendi milljarða. Fyrirtækið tapaði áfrýjun sinni á metsekt Evrópusambandsins vegna einokunartilburða. Google þarf nú að greiða 4,7 milljarða Bandaríkjadala fyrir að knýja fram samþættingu á leitarvél sinni og vafra í Android-stýrikerfinu.
Tesla sýnir einnig lífsmark eftir erfitt ár 2025. Á öðrum ársfjórðungi framleiddi fyrirtækið 451.758 ökutæki, þar af 442.936 bíla af gerðunum Model 3 og Model Y. Á sama tímabili afhenti Tesla yfir 480.000 rafbíla á heimsvísu, sem er 25 prósenta söluaukning á milli ársfjórðunga. Vöxturinn er rakinn til landfræðilegrar stækkunar og ódýrari útgáfna af Model 3, Model Y og Cybertruck.
- TechCrunch OpenAI proposed donating 5% of its equity to a US sovereign wealth fund
- Ars Technica Trump gets OpenAI to offer US 5% stake, far lower than Sanders’ target
- Ars Technica Google loses long-running appeal of record EU fine, will have to cough up $4.7 billion
- Hacker News Google loses fight over record $4.7B EU antitrust fine
- The Verge Tesla’s Q2 sales jump 25 percent
- TechCrunch Tesla saw a massive sales jump in the second quarter
Vísindi
Myrkur, tímaflakk og aðrar dægradvalir í tóminu
Vísindaheimurinn heldur áfram að leita að því sem enginn sér og útskýra það sem enginn skilur. Sú frétt sem mesta athygli fékk í vikunni fjallar um leitina að hinu dularfulla huldusefni, sem talið er mælast sem 85 prósent af öllu efni í alheiminum. Vísindamenn við Rice-háskóla hafa hannað nýjan skammtaleiðara sem gæti loksins numið svokallaðar axjónir, sem eru tilgátukenndar agnir sem gætu útskýrt þetta myrkur. Á sama tíma fagna aðrir því að undarlegt merki um þyngdarbylgjur frá LIGO-mælinum gæti bent til frumsvarthola, sem einnig eru nefnd sem möguleg skýring.
Í næstmest umfjölluðu sögunni er okkur tjáð að eðlisfræðingar hafi náð að láta tímann flæða aftur á bak í skammtaheiminum með nýrri stýritækni. Þetta á víst að færa okkur öflugri skammtatölvur og rafhlöður, á meðan rannsóknir á svokölluðum kagome-málmum sýna að rafeindir geta raðað sér í mynstur sem stríða gegn klassískri eðlisfræði. Að lokum reyna menn enn að sameina skammtafræði og þyngdaraflið, þar sem nýjar rannsóknir á svörthólum benda til þess að þau lúti lögmálum varmafræðinnar með öðrum hætti en áður var talið. Hawking-geislun hefur enn ekki mælst í geimnum, svo menn dunda sér við að smíða eftirlíkingar af svörthólum á rannsóknarstofum.
- ScienceDaily A strange LIGO signal could reveal the missing link behind dark matter
- Phys.org Quantum semiconductor design could expand search for dark matter
- ScienceDaily Scientists make quantum time flow backward in stunning physics breakthrough
- Phys.org Spontaneous current loops in a kagome metal point to hidden quantum order
- Phys.org Dynamic black holes may obey Hawking-style thermodynamics with an alternative entropy measure
- Phys.org Quantum gravity tests may mistake ordinary spacetime for superposition