Innlent
Dauðastríð, svalir og ríkisstuðningur í óvissu
Fjölmiðlar dagsins beina sjónum sínum fyrst og fremst að hörmulegu slysi á hjúkrunarheimilinu Eir í Grafarvogi, þar sem öldruð kona lést eftir að hafa fallið fram af svölum á sunnudag. Eybjörg Helga Hauksdóttir forstjóri staðfestir að engin vitni hafi verið að atvikinu og lögregla rannsakar andlátið sem slys.
Á sama tíma er Matvælastofnun með til skoðunar hvers vegna langreyður, sem Hvalur 8 veiddi þann 22. júní, var 31 mínútu að drepast eftir að hafa verið skotin með fjórum sprengiskutlum. Þóra Jóhanna Jónasdóttir yfirdýralæknir viðurkennir að þetta sé óvenjulega langt dauðastríð, en samkvæmt reglugerð er markmiðið að dýrin drepist samstundis.
Í Ráðherrabústaðnum kynnti Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra ramma að hallalausum fjárlögum fyrir árið 2027. Ráðherrann þurfti jafnframt að svara fyrir það að hafa ekki verið upplýstur um álit borgarlögmanns þess efnis að samningar ríkis og Reykjavíkurborgar um uppbyggingu á ríkislóðum kynnu að fela í sér ólögmætan ríkisstuðning, sem kom ráðherranum verulega á óvart.
- RÚV „Við erum öll harmi slegin yfir þessum atburði“
- mbl Slysið á Eir á borði rannsóknardeildar lögreglu
- RÚV Niðurstöður rannsóknar á „óvenjulega löngu“ dauðastríði væntanlegar í næstu viku
- mbl Gert að tíunda hval vertíðarinnar
- RÚV Afgreiddu ramma hallalausra fjárlaga 2027 úr ríkisstjórn
- mbl Ráðherra var ekki upplýstur um álitið
Erlent
Svartur reykur og björgunarvonir í rústum
Íslenskir fjölmiðlar eiga stundum í erfiðleikum með að koma sér saman um tölfræði hamfara. Í fréttum af eldsvoða í tíu hæða íbúðablokk í Antwerpen í Belgíu, þar sem tvö hundruð manns búa, fullyrti mbl.is strax að fimm væru látnir. RÚV byrjaði á að segja nokkra látna og að lögreglan teldi ekki tímabært að gefa út endanlegan fjölda, en breytti því svo í minnst fimm látna. Leit stendur enn yfir í dökka reyknum sem lagði frá byggingunni.
Sama tilhneiging til að velja ólík sjónarhorn blasir við í umfjöllun um jarðskjálftana í Venesúela. Á meðan mbl.is einblínir á myndskeið af því þegar þriggja ára dreng var bjargað úr rústunum í Caracas af jórdanskri björgunarsveit, dregur RÚV upp dökka heildarmynd. Þar hækkar dánartalan stöðugt, tæplega tvö þúsund eru látnir, tugþúsunda er saknað og áætlað er að tæplega sextíu þúsund byggingar hafi eyðilagst.
Að lokum fagnaði Donald Trump framvindu óbeinna viðræðna Bandaríkjanna og Írans í Katar. Fulltrúar hans mættu til Doha til fundar við milligöngumenn, eftir að yfirlýst tímasetning Trumps um fund á þriðjudag stóðst ekki.
Íþróttir
Gæsahúð í Arlington og glataðar fyrirsagnir
Íslenskir íþróttamiðlar eiga stundum í erfiðleikum með landafræðina og einfalda talningu. Mesta athygli dagsins fékk leikur Englands og Austur-Kongó sem átti að hefjast klukkan 16, ef marka mátti flestar fréttirnar. Undir þeirri yfirskrift var lesendum hins vegar boðið upp á beinar lýsingar og frásagnir af leik Bandaríkjanna og Bosníu í San Francisco, sem lauk með 2:0 sigri heimamanna, auk endurkomusigurs Belga gegn Senegal í Seattle.
Í Arlington fagnaði norska karlalandsliðið 1:2 sigri á Fílabeinsströndinni með stuðningsmönnum sínum. Norðmenn eru komnir í 16-liða úrslit á sínu fimmta heimsmeistaramóti eftir sinn fyrsta sigur í útsláttarkeppni frá upphafi. Erling Haaland skoraði sitt fimmta mark á mótinu eftir sendingu frá Oscar Bobb og Patrick Berg, en glotti yfir því hversu nálægt hann var því að klúðra marktækifærinu með hálfgerðu hælskoti. Norðmenn mæta Brasilíu í næstu umferð og hafa það veganesti að hafa aldrei tapað fyrir þeim í fjórum leikjum. Svíþjóð varð hins vegar auðveld bráð fyrir Frakka sem unnu 3:0 í New Jersey, þar sem Kylian Mbappé skoraði tvívegis.
Tækni & gervigreind
Eignarhald er úrelt hugtak
Tölvuleikjaspilarar þurfa sennilega að fara að sætta sig við að eiga ekki neitt. Sony hefur riðið á vaðið og tilkynnt að framleiðslu á áþreifanlegum PlayStation-leikjadiskum verði hætt í janúar 2028. Ákvörðunin fær mesta athygli tæknimiðla þessa vikuna, enda ljóst að nýir leikir verða eftir þetta eingöngu fáanlegir á stafrænu formi. Cody Spencer, meðeigandi verslunarkeðjunnar Pink Gorilla Games, bendir á að ákvörðunin sé eingöngu neikvæð fyrir spilara. Microsoft fylgir líklega í kjölfarið en vinnur þó í hljóði að lausn sem gerir Xbox-notendum kleift að stafræna núverandi diskasöfn sín.
Á sama tíma aflétta bandarísk stjórnvöld takmörkunum á gervigreindarfyrirtækinu Anthropic. Háþróuðu líkönin Fable og Mythos fá því alþjóðlega útgáfu eftir að hafa verið í gíslingu öryggisprófana sem Donald Trump krafðist. Anthropic áformar að opna aftur fyrir aðgang að Fable þann 1. júlí.
Að lokum neitar Elon Musk því staðfastlega að SpaceX sé að hanna gervigreindarsíma. Wall Street Journal fullyrti að fjárfestum hefði verið sýnt frumgerð af tæki sem væri þynnra en iPhone, en Musk segir fréttina algjörlega ranga.
- The Verge The funeral for PlayStation discs has begun
- Ars Technica Sony will stop making physical copies of PlayStation games in 2028
- Hacker News Bring back crappy forums
- Hacker News Fable 5 Is Back
- The Verge Elon Musk denies a report about SpaceX’s AI phone prototype
- TechCrunch SpaceX has an AI device prototype, and it sure sounds phone-ish
Vísindi
Heitt, heitara, gufað upp
Það kemur fáum á óvart að fréttir af sjóðandi hita fái mesta athygli í vísindadeild fjölmiðla. Bandaríkjamenn telja nú tugi milljóna sem svitna í ofnhita sem áætlað er að standi yfir fram yfir hátíðarhöldin 4. júlí. Á sama tíma undirbúa Portúgalar sig undir rauða viðvörun, meðal annars á Lissabon-svæðinu, eftir að hafa sloppið tiltölulega vel við verstu hitabylgju Evrópu hingað til.
Í næstmest umfjölluðu sögunni heldur hitinn áfram að setja met, enda staðfesti vöktunarstofnun Evrópusambandsins að heimshöfin hafi slegið hitamet í júní. Á þurru landi mældi breska veðurstofan hlýjasta júnímánuð í Englandi frá því að mælingar hófust árið 1884.
Fyrir þá sem vilja flýja hitann á jörðinni bjóða stjörnufræðingar upp á söguna um risavaxna reikistjörnu sem lifði af ofbeldisfullan dauða stjörnu sinnar og færðist nær henni í kjölfarið. James Webb geimsjónauki NASA gæti loksins útskýrt þennan ótrúlega flótta frá tortímingu. Á sama tíma fann TESS-geimsjónaukinn aðra reikistjörnu, svokallaða ofur-Júpíter, með því að mæla sveigju rúmþenslunnar í fyrsta sinn.
- Phys.org Portugal braces for high temperatures in new heat wave
- Phys.org Tens of millions swelter as heat wave blasts US
- Phys.org England breaks record for warmest June: Met Office
- Phys.org World's oceans break June heat record: EU monitor
- Phys.org TESS just found a planet in a new way—and more may be hiding in its eight years of data
- Phys.org How a giant planet survived its star's death, then migrated inward