Hornaugað

Mest áberandi fréttin í erlendu deildinni snýst um sprengingu í íbúðarhúsnæði í Mónakó. Þar særðust þrír, þar á meðal úkraínski ólígarkinn Vadym Yermolaiev sem sætir refsiaðgerðum stjórnvalda í Kænugarði. Saksóknari rannsakar málið sem tilraun til manndráps en ekki hryðjuverk.

Næst mest var fjallað um jarðskjálftana tvo í Venesúela sem urðu að minnsta kosti 1.700 manns að bana. Þriggja ára dreng var bjargað úr rústunum í Caracas eftir sex daga. Miðlarnir eiga hins vegar í erfiðleikum með að ákveða hvar björgunaraðgerðir standa. Á meðan mbl greinir frá því að unnið sé að því að bjarga síðustu eftirlifendum, herma aðrar fréttir að enn sé um 50 þúsund manns saknað.

Að lokum sögðust Rússar hafa skotið niður 419 úkraínska dróna í nótt, þar af 50 á leið til Moskvu. Tilkynnt var um að sex mánaða gamalt barn hefði látist á Moskvusvæðinu. Árásirnar beinast gegn orkuinnviðum en nýlega voru 660 drónar skotnir niður á einum degi.

Heimsmeistaramótið í knattspyrnu heldur áfram að framleiða efni í reglugerðasöfnin. Mexíkó tryggði sér sæti í 16-liða úrslitum með 2:0-sigri á Ekvador í Mexíkóborg, eftir að leiknum var seinkað um klukkustund vegna eldingahættu. Þetta er fyrsti sigur Mexíkóa í útsláttarkeppni á HM í 40 ár. Athygli vakti að Piero Hincapie fékk rautt spjald á 95. mínútu fyrir það eitt að hylja munn sinn í samskiptum við mótherja. Reglan, sem á rætur að rekja til atviks í Meistaradeild Evrópu í vor, er nú framfylgt í fyrsta sinn á heimsmeistaramóti. Dómarar fá það hlutverk að meta hvort slík hulin samskipti teljist vinaleg eða ekki, og í þetta skiptið þótti dómaranum nóg komið.

Á sama tíma slapp Brasilía áfram í 16-liða úrslit með 2:1-sigri á Japan í Houston. Japanir leiddu í hálfleik eftir mark frá Sano en Casemiro jafnaði og Martinelli skoraði sigurmarkið á 95. mínútu. Brasilía mætir sigurvegaranum úr viðureign Fílabeinsstrandarinnar og Noregs, en sá leikur er á dagskrá á morgun.

Mest áberandi tæknifrétt dagsins, sem flutt var í tólf greinum á þremur miðlum, snýst um að ríkisstjórn Trumps hefur aflétt útflutningshöftum af gervigreindarlíkönunum Claude Fable 5 og Mythos frá fyrirtækinu Anthropic. Eftir nokkurra vikna samningaviðræður við stjórnvöld tilkynnti fyrirtækið á samfélagsmiðlinum X að viðskiptaráðuneyti Bandaríkjanna hefði gefið grænt ljós og áætlar Anthropic að opna aftur fyrir aðgang að Fable strax á morgun, þann 1. júlí. Á sama tíma reynir Google að gleðja skapara gerviefnis með nýju myndvinnslulíkani, Nano Banana 2 Lite, sem kynnt er sem það hraðasta og ódýrasta frá fyrirtækinu til þessa. Myndirnar líta kannski verr út en það tekur aðeins örfáar sekúndur að búa þær til. Að lokum herja suðurkóreskir tæknirisar gegn yfirvofandi skorti á vinnsluminni, svokölluðu RAMageddon. Tveir stærstu minnisflöguframleiðendur heims lofa að byggja fleiri verksmiðjur og verja yfir 550 milljörðum Bandaríkjadala til verkefnisins, en Suður-Kórea stefnir að forystu í efnislegri gervigreind og hagnýtingu á vélmennum í mannsmynd fyrir árið 2028.

Mest áberandi vísindafréttin sýnir að náttúran virðir hvorki endurbætur né pólitísk landamæri. Þegar endurspeglunartjörnin við minnisvarða Lincolns í Washington grænkaði þann 15. júní, tæpum tveimur vikum eftir 14 milljóna Bandaríkjadala endurnýjun Donalds Trumps, hófst hefðbundið pólitískt fingrabend. Sökudólgurinn var þó hvorki skemmdarverk „róttækra vinstri brjálæðinga“ né pólitísk samsæri, heldur blábakteríur sem framleiða eiturefni.

Á meðan stjórnmálamenn rífast um þörunga reyna vísindamenn að skilja hvernig innra eyrað greinir hljóð frá hávaða. Yfir 70 milljónir Bandaríkjamanna glíma við heyrnarskerðingu, en rannsóknir við Tel Aviv-háskóla á sérstökum frumum í kuðungnum lofa nú nýjum leiðum til að endurnýja skynhárfrumur, sem áður var talið ómögulegt í mönnum.

Fjær í rúminu, með aðstoð James Webb-sjónaukans, hafa stjörnufræðingar fundið dularfulla litla rauða punkta í myndun. Þessar ungu, rauðu dvergvetrarbrautir hýsa líklega vaxandi risasvarthol sem gætu verið uppspretta háorkunifteinda. Vísindin halda áfram að horfa út í geiminn á meðan jörðin grænkar af bakteríum.