Hornaugað

gagnrýnið auga á fréttir dagsins — sjálfvirkt úr fréttastraumum

Reykjavík29. júní 2026 · KvöldútgáfaI. árg. · Nr. 28
Hlustaðu á blaðið

Innlent

Þoka yfir lögsögunni og Edition-málinu

Mest áberandi mál dagsins er sigling hvalaverndunarskipsins Bandero, sem fékk tólf fréttir í tveimur miðlum. RÚV birti einar sjö greinar um að varðskipið Þór fylgdi skipinu. Miðlar eru þó ósammála um einfaldar staðreyndir. Á meðan mbl heldur því fram að skipið daufheyrist enn við skipunum Gæslunnar fullyrðir RÚV að Bandero sé farið að deila staðsetningu á klukkustundar fresti, sem mbl styður svo í annarri frétt þar sem segir að áhöfnin hafi gefið upp staðsetningu.

Sama óvissa ríkir um Edition-málið sem fékk sjö fréttir. Samkvæmt mbl skipulögðu foreldrar Cathrine Mancel ferðina án dóttur sinnar sem vissi ekki af henni nema með örskömmum fyrirvara. RÚV segir hins vegar að Catherine hafi sjálf beðið um frí með litlum fyrirvara. Þá segir RÚV að hún hafi ekki viljað ræða um sjálfsvíg, en mbl greinir frá því að hún hafi gefið samstarfsfólki kveðjugjafir.

Að lokum fékk lögregluaðgerð í Reykholti sex fréttir. Þar fundust tæplega 200 kannabisplöntur í húsleit sem lögreglan á Suðurlandi segir með þeim umfangsmestu á svæðinu síðustu ár. Sérsveitin kom ekki að aðgerðinni.

Erlent

Hornaugað á erlendri grundu

Mesta athygli dagsins fær skotárás í þýska bænum Stade. Miðlarnir eru þó í miklum vandræðum með að telja fórnarlömbin. RÚV fullyrðir að sex manns hafi verið skotnir til bana en mbl segir fimm látna. RÚV bætir við að árásin hafi ekki beinst sérstaklega að konum, þrátt fyrir að hún hafi átt sér stað í barnaverndarmiðstöð fyrir mæður og börn. Lögreglan kallar þetta fjölskylduharmleik.

Skammt er á milli stríðs og friðar í Miðausturlöndum, eða öllu heldur á milli frétta af þeim. Mbl segir friðinn skammvinnan og að Ísraelsher hafi eyðilagt göng tveimur dögum eftir undirritun samkomulags. RÚV fer skrefi lengra og hefur eftir þingforseta Líbanons að samkomulaginu verði einfaldlega ekki hrint í framkvæmd. Það var og.

Að lokum hitnar í kolunum í Evrópu. Hitamet voru slegin í Þýskalandi og Póllandi þar sem hiti náði 41,7 stigum. Alþjóðaheilbrigðisstofnunin segir að minnst 1.300 dauðsföll megi rekja til hitabylgjunnar frá 21. júní. Evrópa hlýnar helmingi hraðar en meðaltal jarðar en húsin eru enn byggð fyrir gamla tímann.

Íþróttir

Seint í gang en nóg af dramatík

Heimsmeistaramótið í fótbolta fær mesta rýmið í fjölmiðlum dagsins þar sem 32-liða úrslitin eru hafin. Brasilía tryggði sér sæti í 16-liða úrslitum með 2–1 sigri gegn Japan í Houston. Brasilíumenn voru arfaslakir í fyrri hálfleik og lenti undir eftir mark frá Sano. Casemiro jafnaði metin með skalla í seinni hálfleik áður en Martinelli skoraði sigurmarkið á 95. mínútu. Japanir sitja eftir með sárt ennið en geta huggað sig við að eiga 16 mót til viðbótar til að ná 100 ára áætlun sinni um að vinna heimsmeistaramótið.

Næststærsta fréttin kemur úr bikarkeppni karla hér á landi. Breiðablik tryggði sér sæti í úrslitaleiknum eftir sigur gegn Íslandsmeisturum Víkings á Kópavogsvelli. Óli Valur Ómarsson meiddist í upphitun fyrir leikinn en það kom ekki í veg fyrir vonbrigði Sölva Geirs Ottesen, þjálfara Víkings, sem sá á eftir einu af stærstu markmiðum sumarsins.

Að lokum fagnaði George Russell hjá Mercedes sigri í Formúlu 1-kappakstrinum í Austurríki. Hann ræsti á ráspól og kom í mark 1,611 sekúndum á undan Max Verstappen. Antonelli varð þriðji en heldur toppsætinu í keppninni með 156 stig.

Tækni & gervigreind

Himnageimurinn keyptur á raðgreiðslum og tónlist án sálarkytru

Mest áberandi tæknifrétt dagsins snýst um geiminn, þar sem Rocket Lab ætlar að kaupa gervihnattanet Iridium Communications fyrir átta milljarða Bandaríkjadala. Um er að ræða hlutabréfakaup sem eiga að gera fyrirtækinu, sem hingað til hefur verið þekktast fyrir smáflaugina Electron, kleift að keppa við risa á borð við SpaceX og Amazon. Sameiningin tengir saman skotþjónustu og gervihnattakerfi, sem forsvarsmenn kalla eina mest umbreytandi sölu í geimgeiranum.

Á jörðu niðri reynir streymisveitan Tidal að bregðast við flóði gervigreindartónlistar. Í stað þess að banna tónlistina beinlínis hefur fyrirtækið ákveðið að skrúfa fyrir greiðslur til slíkra verka. Frá og með 15. júlí verða lög sem eru að fullu búin til af gervigreind merkt með sérstöku tákni, en greiðslustöðvunin tekur gildi þegar í stað.

Á sama tíma heldur OpenAI áfram að þróa vélbúnað. Fyrirtækið birti myndskeið af nýju tæki með hnöppum sem á að flýta fyrir notkun á forritunartólinu Codex og verður kynnt 15. júlí. Á meðan bíður lausn á því hvernig megi útiloka viðkvæmar skrár frá tólinu enn óleyst á Github.

Vísindi

Dauði úr ofanvatni, flökkuhreiður og varnarlausar bakteríur

Sú frétt sem fékk mesta umfjöllun sýnir að hitabylgjan í Evrópu, sem færðist til austurs á sunnudag, hefur dregið dilk á eftir sér. Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin greindi frá því á sunnudag að meira en 1.300 umframdauðsföll hefðu mælst í álfunni frá 21. júní í tengslum við hitann. Vísindamenn fullyrða að loftslagsbreytingar af völdum manna beri ótvírætt ábyrgð á styrk þessarar hitabylgju. Á meðan jörðin hitnar beina stjörnufræðingar sjónum sínum annað. Í næstmest umfjölluðu sögunni sýna rannsóknir á stjörnuhvarfi, sem nefnt er AT2024tvd, að risasvarthol á flakki, án sýnilegrar vetrarbrautar umhverfis sig, hafi tætt í sig stjörnu. Önnur rannsókn hrekur þó fyrri fullyrðingar um að svarthol með massa á borð við tunglið hafi fundist; stjarnan Phoebe var einfaldlega að breyta birtustigi sínu eins og stjörnur gera. Að lokum sýna fréttir af sýklalyfjaónæmi, sem tengdist áætluðum 4,7 milljónum dauðsfalla á heimsvísu árið 2019, nýjar leiðir. Vísindamenn hafa fundið aðferð til að gera lyfjaónæmar bakteríur berskjaldaðar fyrir sýklalyfinu vancomycin með því að óvirkja ákveðna ensímið SagA.