Hornaugað

gagnrýnið auga á fréttir dagsins — sjálfvirkt úr fréttastraumum

Reykjavík26. júní 2026 · MorgunútgáfaI. árg. · Nr. 21
Hlustaðu á blaðið

Innlent

Nýir vendir í Ráðhúsinu

Nýr meirihluti í Reykjavík hefur tekið til hendinni svo um munar. Mest áberandi eru umfangsmiklar skipulagsbreytingar á skrifstofu borgarstjóra og borgarritara, þar sem 18 stöðugildi af 42 voru lögð niður og níu starfsmenn færðir til. Öllum upplýsingafulltrúum borgarinnar var sagt upp og tvær skrifstofur lagðar niður, þar á meðal mannréttindaskrifstofa, auk þess sem mannréttindaráð heyrir sögunni til. Á meðan RÚV dregur fram áhyggjur minnihlutans af því að mannréttindi eigi undir högg að sækja í heiminum, lýsir mbl breytingunum einfaldlega sem áhyggjuefni. Hildur Björnsdóttir borgarstjóri boðar hins vegar 280 til 330 milljóna króna árlegan sparnað og lofar nýju, minna markaðsteymi.

Sams konar áherslubreytingar sjást í skipulagsmálum en nýr meirihluti í umhverfis- og skipulagsráði hafnaði nýju deiliskipulagi fyrir Suðurlandsbraut, sem var hluti af fyrstu lotu Borgarlínu. Formaður ráðsins segir ákvörðunina svara ákalli kjósenda en fulltrúar Samfylkingarinnar harma að hönnunarferlið sé komið á byrjunarreit. Þá var gjaldfrjáls Strætó fyrir grunnskólabörn afturkallaður eftir aðeins 50 daga í gildi, enda ófjármagnaður með öllu.

Að lokum sinnti slökkviliðið útkalli vegna bílelds í Fossvogi og of stórs elds í gleðskap í Mosfellsbæ, á meðan lögreglan glímdi við vasaþjófa í miðborginni.

Erlent

Skjálftar í tölum og tímatali

Jarðskjálftinn í Venesúela er mest umfjallaða erlenda fréttin. RÚV sagði fyrst frá jarðskjálfta af stærðinni 7,1 en leiðrétti sig síðar í jarðskjálfta upp á 7,2 og 7,5. Morgunblaðið greindi frá tveimur skjálftum, 7,2 og 7,5 að stærð. Í sömu frétt mbl segir: „Fjöldinn allur af byggingum hafa hrunið, að minnsta kosti 164 hafa látið lífið“. RÚV birti alls sjö greinar um neyðarástandið eftir skjálftann.

Umfjöllunin um skattskýrslu Karls Bretakonungs sýnir svipað samræmi. RÚV fullyrti í einni frétt að konungurinn hefði birt skýrsluna í gær en sagði í annarri frétt að hann hefði birt hana í dag. Morgunblaðið sagði skýrsluna hafa verið birta í dag. Karl hefur greitt yfir 30 milljónir punda í skatta frá september 2022.

Að lokum sagði Donald Trump á fundi með Mark Rutte að aðildarríki NATO hefðu brugðist með því að styðja ekki stríð hans gegn Íran. Rutte benti á að fimm hundruð bandarískar flugvélar hefðu tekið á loft frá Ítalíu vegna aðgerðarinnar Epic Fury. Ítölsk stjórnvöld mótmæltu og sögðu flugvélarnar aðeins hafa sinnt flutningum en ekki árásum.

Íþróttir

Þegar sigurvegarar tapa og fimm leikir jafngilda brotnu beini

Heimsmeistaramótið í knattspyrnu heldur áfram að framleiða niðurstöður sem stangast á við heilbrigða skynsemi. Í D-riðli tókst Tyrkjum að knýja fram 3-2 sigur á Bandaríkjunum með marki frá Kaan Ayhan á lokasekúndum átta mínútna uppbótartíma. Þrátt fyrir þetta er tyrkneska liðið á leið heim, enda búið að tapa fyrstu tveimur leikjum sínum. Bandaríkjamenn standa hins vegar uppi sem sigurvegarar riðilsins. Á sama tíma dugði Ástralíu og Paragvæ tíðindalaust 0-0 jafntefli til að fagna áframhaldandi veru á mótinu.

Í A-riðli skrifaði Suður-Afríka söguna með því að komast í útsláttarkeppnina í fyrsta sinn eftir 1-0 sigur á Suður-Kóreu. Mark Thapelo Maseko á 63. mínútu tryggði liðinu annað sætið á meðan Mexíkó fór áfram með fullt hús stiga eftir 3-0 sigur á Tékklandi.

Aganefnd FIFA sýndi svo á sér nýjar hliðar þegar Assim Madibo, leikmaður Katar, var dæmdur í fimm leikja bann fyrir tæklingu á Kanadamanninum Ismaël Koné. Koné liggur eftir með brotinn sköflung og ökklabrot, en Madibo tekur bannið út eftir mót þar sem Katar er þegar úr leik.

Tækni & gervigreind

Dýrari tól og ónýt skammtafræði

Tæknigeirinn hefur hækkað verðmiðana. Apple ríður á vaðið með tuttugu prósenta hækkun á MacBook- og iPad-tölvum og vísar til hækkandi íhlutakostnaðar. Microsoft fylgir fast á eftir og hækkar verð á Xbox-leikjatölvum frá fyrsta ágúst vegna hækkandi verðs á minnisflögum. Þetta er önnur hækkunin á tæpu ári þar sem 512 gígabæta módelin hækka um 100 Bandaríkjadali og eins terabæta módelin um 150 dali. Xbox Series S mun því kosta 499,99 dali og Series X án drifs 749,99 dali.

Á sama tíma og tæknirisinn rukkar meira fyrir vélbúnaðinn virðist hugbúnaðurinn á öðrum sviðum vera vanbúinn. Ný rannsóknargrein dregur í efa stórhuga yfirlýsingar Microsoft frá því í febrúar 2025 um byltingarkennda Majorana 1 skammtatölvukubbinn. Þessi tækni átti að vera hornsteinn framtíðarinnar, en gagnrýnendur benda nú á að fullyrðingar fyrirtækisins standist ekki skoðun vegna einfaldra Python-forritunarvillna. Það þarf greinilega ekki flókna skammtafræði til að gera einföld mistök.

Vísindi

Metin falla og skjaldbökur rata heim

Evrópa svitnar nú undir hitameti sem fékk mesta rýmið í vísindafréttum vikunnar. Í Bretlandi mældist heitasti júnídagur sögunnar þegar hitinn náði 36,7 gráðum á Celsíus í suðvesturhlutanum, sem olli miklu álagi á sjúkrabílaþjónustu Lundúna. Í Frakklandi fór hitinn á vesturhluta landsins í 39 til 43 gráður. Áætlað var að minnst 94 milljónir manna, flestir í Frakklandi og Spáni, þyrftu að þola hita yfir 35 gráðum.

Á sama tíma berast fréttir af Nancy Grace Roman geimsjónauka NASA, sem kom til Kennedy-geimstöðvarinnar í Flórída þann 21. júní 2026 með flutningapramma. Áætlað er að sjónaukanum verði skotið á loft í fyrsta lagi sunnudaginn 30. ágúst 2026.

Að lokum sýna nýjar rannsóknir að sex kvenkyns grænskjaldbökur ferðuðust yfir 1.600 kílómetra leið vestur yfir Indlandshaf á um það bil mánuði. Gögn úr nýjum gervihnattamerkjum, sem þróuð voru á fimm árum, benda til þess að dýrin nýti segulsvið jarðar til að rata um úthafið. Merkin mæla stefnu skjaldbakanna með tíu gráðu nákvæmni og staðsetningu innan við 100 metra.