Hornaugað

gagnrýnið auga á fréttir dagsins — sjálfvirkt úr fréttastraumum

Reykjavík25. júní 2026 · MorgunútgáfaI. árg. · Nr. 19
Hlustaðu á blaðið

Innlent

Skipulag á sandi og rigning í kortunum

Veðrið á landinu er eins og best verður á kosið fyrir þá sem una sér í vætu. Samkvæmt spám Veðurstofunnar má búast við rigningu eða skúrum í flestum landshlutum, nema á Austurlandi þar sem hiti gæti náð 18 stigum. Þessi bleytutíð fékk mesta rýmið í innlendum fréttum dagsins.

Meiri alvara fylgir þó fréttum af kaffistofu Samhjálpar. Úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála hefur fellt byggingarleyfi samtakanna við Grensásveg úr gildi þar sem deiliskipulag vantaði á svæðið. Tjón samtakanna hleypur á tugum milljóna króna. Miðlarnir sýna þó ólíka sýn á stöðu verksins. Á meðan RÚV hefur eftir framkvæmdastjóra Samhjálpar að þau séu í rauninni búin og hafi verið að þrífa, fullyrðir mbl að Samhjálp hafi nánast lokið framkvæmdum. Borgarstjóri vísar málinu til borgarlögmanns.

Í miðborginni halda vasaþjófar áfram að láta til sín taka, en lögreglunni bárust tvær tilkynningar um slíkt þar sem meðal annars var stolið vegabréfi. Á sama tíma var slökktur eldur í bíl í Fossvogi, sem tók slökkviliðið rúma tvo tíma að ganga frá.

Erlent

Tvöfaldur skjálfti og tvíræður hiti

Erlendir fréttatímar dagsins einkennast af landfræðilegu og tölulegu fátæktarbréfi íslenskra ritstjórna, þar sem mest áhersla var lögð á náttúruhamfarir í Venesúela. RÚV birti sex greinar um „Neyðarástandi lýst yfir í Venesúela eftir jarðskjálfta af stærðinni 7,5“ og fullyrti að ekki væri von á flóðbylgju. Morgunblaðið taldi hins vegar að tveir öflugir jarðskjálftar, 7,5 og 7,2 að stærð, hefðu riðið þar yfir.

Ekki batnar samræmið þegar litið er til Evrópu, þar sem hitabylgja herjar á íbúa. RÚV segir útlit fyrir að hitabylgjan sé að renna sitt skeið, en á sömu stundu fullyrðir Morgunblaðið að hún haldi áfram nánast óbreytt. Í Frakklandi hafa 45 dauðsföll verið rakin til hitans og 40 manns drukknað í ám og vötnum.

Að lokum berast fréttir af því að franskur læknir, nýkominn frá Lýðstjórnarlýðveldinu Kongó, hafi greinst með ebólu í Frakklandi. Um er að ræða bundibugyo-veiruna sem greindist fyrst árið 2007 og ekkert bóluefni er til við. Frönsk stjórnvöld vinna að smitrakningu en telja almenningi ekki stafa hætta af.

Íþróttir

Biðraðir og söguleg lágmörk á HM

Heimsmeistaramótið í knattspyrnu býður upp á sérkennilega spennu þar sem lið þurfa að bíða dögum saman eftir örlögum sínum. Skotar máttu þola 0:3-tap gegn Brasilíu í Miami eftir hrikaleg mistök McKenna í vörninni og tvö mörk frá Vinicius Jr. Brasilíumenn unnu C-riðil en Skotar sitja eftir í þriðja sæti með þrjú stig og mínus þrjá í markatölu. Þeir þurfa nú að bíða í viku eftir því hvort árangurinn dugi til að verða á meðal átta bestu liðanna í þriðja sæti sem komast áfram.

Á sama tíma fagna Suður-Afríkumenn því að vera komnir í útsláttarkeppni HM í fyrsta sinn. Liðið tryggði sér annað sæti A-riðils með 1:0-sigri á Suður-Kóreu í leik sem seint verður kallaður fjörugur, þar sem Thapelo Maseko skoraði eina markið á 63. mínútu. Mexíkó vann riðilinn með fullu húsi stiga eftir 3:0-sigur á Tékklandi þar sem þeir Mateo Chávez og Álvaro Fidalgo skoruðu báðir sín fyrstu landsliðsmörk.

Tækni & gervigreind

Pipar, plast og dýrir leikir

Mest áberandi tæknifrétt dagsins er kynning OpenAI á sínum fyrsta sérhannaða örgjörva, Jalapeño, sem hannaður er í samstarfi við Broadcom. Þessi ASIC-rás er sérstaklega smíðuð fyrir keyrslu stórra mállíkana. Á sama tíma kynnir Slate Auto verð á nýjum rafknúnum pallbíl sem framleiddur er í Bandaríkjunum. Bíllinn mun kosta frá 24.950 dölum. Þetta er hækkun frá fyrri áformum fyrirtækisins um verð undir 20.000 dölum, en gerir bílinn engu að síður að ódýrasta rafbílnum og pallbílnum á markaðnum í dag. Að lokum hefur Rockstar Games staðfest að tölvuleikurinn Grand Theft Auto VI muni kosta 79,99 dali þegar hann kemur út þann 19. nóvember. Fyrirtækið staðfesti einnig að líkamlegar útgáfur leiksins í verslunum munu ekki innihalda geisladisk, heldur eingöngu niðurhalshóða inni í kassanum. Neytendur sem kaupa leikinn í búð fá því plastbox með pappírsmiða á hærra verði en gengur og gerist fyrir aðra stóra tölvuleiki.

Vísindi

Steikjandi Evrópa og stjörnukíkir á fljóti

Evrópa svitnar nú undan metbylgju hita og vermir sú frétt eðlilega mest undir mönnum í vísindaheiminum. Íbúar álfunnar eru almennt illa búnir undir slíkan hita, enda rauk sala á loftkælingum upp þegar tugir þúsunda heimila í Frakklandi urðu rafmagnslausir í hitanum. Áætlað er að minnst 94 milljónir manna uppgötvi það á eigin skinni að hitinn fari yfir 35 gráður, flestir í Frakklandi og Spáni. Á sama tíma og fólk reynir að kæla sig á jörðinni beina stjörnufræðingar sjónum sínum að bjartasta hluta Vetrarbrautarinnar. Sjónaukinn Euclid fangaði þar 60 milljónir stjarna á einum degi. Þessi myndasýning nýtist við undirbúning fyrir nýjan sjónauka NASA, Nancy Grace Roman, sem fluttur var með flutningapramma til Kennedy-geimvísindastöðvarinnar þann 21. júní 2026. Að lokum sýna nýjar rannsóknir hvernig B-frumur líkamans brjóta saman DNA-litninga til að búa til milljónir ólíkra mótefna úr einu erfðamengi. Ferlið krefst þess að frumurnar skemmi og geri við eigið erfðaefni, en mistök í þeirri vinnu geta hreinlega ýtt undir æxlismyndun.