Hornaugað

gagnrýnið auga á fréttir dagsins — sjálfvirkt úr fréttastraumum

Reykjavík24. júní 2026 · MorgunútgáfaI. árg. · Nr. 17
Hlustaðu á blaðið

Innlent

Strand, sprengjur og sprungnar stéttar

Kjaraviðræður flugvirkja og Icelandair eru strand eftir stuttan fund hjá ríkissáttasemjara. Flugvirkjar hafa verið samningslausir í sjö mánuði og segir Óskar Einarsson, formaður Flugvirkjafélags Íslands, ekkert hægt að fullyrða um aðgerðir. Samt sýndi könnun nýlega að 70% svarenda meðal flugvirkja eru hlynnt verkfallsaðgerðum. Á meðan mbl.is greinir frá því að flugvirkjar meti framhaldið, dregur RÚV þessa afgerandi prósentu fram í sviðsljósið.

Á sama tíma bárust hótunarsímtöl og tölvupóstar um að sprengibúnaður hefði verið settur í annað hvalveiðiskip Hvals hf. Hótunin barst í gegnum Neyðarlínuna frá Bretlandi og var metin ótrúverðug af lögreglunni á Vesturlandi. RÚV sá samt ástæðu til að birta fimm greinar um málið, á meðan Hvalur 9 landaði tveimur langreyðum og Hvalur 8 kom með þá þriðju.

Nær heimahögum hófst viðgerð á gangstétt við Langarima í Grafarvogi. Viðhaldi var flýtt eftir að Soffía Jóhannesdóttir, 93 ára íbúi á Eir, féll þar úr hjólastól um helgina. Ítrekað hafði verið varað við stéttinni áður en ráðist var í verkið.

Erlent

Hitabylgja í tölum og tveir heimar Trumps

Evrópa stendur í ljósum logum og íslenskir fjölmiðlar reyna að telja fórnarlömbin með misjöfnum árangri. RÚV greinir frá því að að minnsta kosti 40 manns hafi drukknað í ám og vötnum í Frakklandi undanfarna daga þegar fólk reyndi að kæla sig. Á sama tíma fullyrðir Morgunblaðið að 20 hafi drukknað í Frakklandi. Samgöngukerfi álfunnar svitnar líka og RÚV upplýsir að lestarteinar þoli ekki hita yfir 50 gráðum, sem herjar nú á innviðina.

Vestanhafs sýna miðlarnir ólíkar hliðar á sama forsetanum. Þegar Donald Trump tjáir sig um ástandið í Mið-Austurlöndum einblínir Morgunblaðið á fyrirskipun hans um rannsókn á stórum olíufyrirtækjum vegna hás bensínverðs. RÚV horfir hins vegar í aðra átt og dregur fram þau ummæli forsetans að evrópskir bandamenn, sérstaklega Bretar, Þjóðverjar og Ítalir, hafi brugðist Bandaríkjunum í átökunum við Íran.

Í Skotlandi er raunveruleikinn öllu skýrari. Peter Murrell, fyrrverandi eiginmaður Nicolu Sturgeon, hlaut fimm ára og þriggja mánaða fangelsisdóm fyrir að draga sér rúmlega 400 þúsund pund frá Skoska þjóðarflokknum. Féð rann meðal annars í lúxushúsbíl, Lalique-saltkvörn og tvö kíló af kaffi.

Íþróttir

Þegar jafntefli er ekki í boði og sleggjan talar sitt mál

Íþróttafréttir dagsins einkennast af miklum fjölda frétta af erlendum knattspyrnuvöllum þar sem Kólumbía tryggði sér sæti í 32-liða úrslitum heimsmeistaramótsins með 1:0 sigri á Lýðstjórnarlýðveldinu Kongó í Guadalajara. Daniel Muñoz skoraði eina markið á 76. mínútu gegn lánlausum Kongómönnum. Á sama móti unnu Króatar Panama 1:0 í Toronto. Hér heima minnti Málfríður Anna Eiríksdóttir, fyrirliði Vals, á að liðið ætli sér aldrei að sætta sig við jafntefli fyrirfram, enda séu þær „nú einu sinni í Val“.

Í Bestu deild kvenna vann Þór/KA sinn fyrsta sigur á tímabilinu með 2:0 sigri á Þrótti á Akureyri, þar sem María Dögg Jóhannesdóttir og Amalía Árnadóttir skoruðu mörkin. Á meðan fór Birna Jóhannsdóttir á kostum og skoraði þrennu í 3:0 sigri Stjörnunnar á Fram.

Í Kaupmannahöfn sýndi sleggjukastarinn Guðrún Karítas Hallgrímsdóttir hins vegar hvernig á að klára hlutina án málalenginga. Hún sigraði á sterku móti með 73,12 metra kasti og skildi ítalska Evrópumeistarann Söruh Fantini eftir í öðru sæti, 48 sentimetrum á eftir sér.

Tækni & gervigreind

Dýr leikjatæki og gleraugu án vörumerkis

Mest áberandi tæknifréttirnar snúast að þessu sinni um smáforrit, öryggisgalla og kortagerð, en vélbúnaðurinn fylgir fast á eftir. Valve hefur kynnt verð á Steam Machine leikjatölvunni sem kemur út 29. júní. Tækið kostar 1.049 dali með 512 gígabæta geymsluplássi en útgáfa með tveimur rýmisbetri terabætum kostar 1.349 dali, án fjarstýringa. Valve segist selja tækið nánast á kostnaðarverði og lýsir erfiðum samningaviðræðum um vinnsluminni á árinu 2026. Til að dreifa tækjunum notar fyrirtækið slembiraðaða biðröð sem á að gera ferlið réttlátara.

Á sama tíma reynir Meta að selja tækni án aðstoðar þekktra tískumerkja. Fyrirtækið hefur kynnt ný og ódýrari snjallgleraugu undir eigin nafni, án samstarfs við Ray-Ban. Gleraugun fást í þremur stílum og sjö litum. Fyrir þá sem vilja hlaða tækið á borði er í boði sérstakur hleðslustandur á 59 dali, sem er málmrör með gróp og kostar 30 dölum minna en hleðsluhylkið fyrir gleraugun.

Vísindi

Hitarekstur á jörðu niðri og hreinsun í geimnum

Mest umfjallaða vísindamál dagsins er hitabylgjan í Evrópu, sem fékk fimm fréttir á einum miðli. Í Frakklandi mældistheitasti dagur sögunnar, sem leiddi til rafmagnsleysis hjá tugum þúsunda manna. Í Bretlandi lokuðu hundruð skóla snemma og lestarfélög skáru niður þjónustu sína vegna hitans. Á sama tíma og Evrópubúar reyna að kæla sig sýna nýjar rannsóknir á B-frumum ónæmiskerfisins hvernig tvö skyld prótín hjálpa frumunum að brjóta saman erfðaefnið. Þessi starfsemi gerir líkamanum kleift að framleiða milljónir ólíkra mótefna úr einu erfðamengi með stýrðum skemmdum og viðgerðum á DNA, en ferlið getur valdið stökkbreytingum og æxlismyndun ef út af bregður. Að lokum beinist sjónarhorn Hubble-geimsjónaukans að vetrarbraut sem var uppi 1,4 milljörðum ára eftir Miklahvell. Sjónaukinn nam útfjólublátt ljós frá þéttum hópum ungra stjarna í vetrarbrautinni, sem jónar og breytir ógagnsæju gasi í nágrenni hennar. Þetta bendir til þess að svipaðar vetrarbrautir hafi átt þátt í að eyða vetnisþokunni sem eitt sinn fyllti alheiminn.