Hornaugað

gagnrýnið auga á fréttir dagsins — sjálfvirkt úr fréttastraumum

Reykjavík24. júní 2026 · KvöldútgáfaI. árg. · Nr. 18
Hlustaðu á blaðið

Innlent

Ótti í 108 og ótrúverðugar hótanir úr fjarska

Mest áberandi mál dagsins er áfall Samhjálpar eftir að byggingarleyfi fyrir kaffistofu við Grensásveg var fellt úr gildi. Samtökin hafa leigt húsnæðið í níu mánuði án þess að nýta það og tjónið hleypur á tugum milljóna. Íbúar í 108 Reykjavík kærðu leyfið vegna áhyggna af áhrifum á nærumhverfi, börn og fasteignaverð. Miðlarnir eru þó ósammála um stöðu framkvæmda. Mbl fullyrðir að Samhjálp hafi nánast lokið framkvæmdum við Grensásveg 44, en RÚV segir undirbúning á lokametrunum við Grensásveg 46.

Á sama tíma hófust hvalveiðar á ný og landaði Hvalur 9 tveimur langreyðum í nótt. Fjarskiptamiðstöð ríkislögreglustjóra barst sprengjuhótun í gegnum Neyðarlínuna um klukkan fjögur í nótt, þar sem hótað var að sprengja annað skipið ef veiðum yrði framhaldið. RÚV birti fimm greinar um málið þar sem fram kemur að hótunin hafi borist frá Bretlandi og sé metin ótrúverðug af lögreglu. Vilhjálmur Birgisson fagnar hins vegar vertíðinni og telur málflutning dýraverndarsinna úti á túni, enda geti starfsmenn fengið upp undir tvær milljónir á mánuði.

Að lokum gerir Veðurstofan ráð fyrir áframhaldandi austlægum áttum, vætu og hita á bilinu 10 til 17 stig.

Erlent

Bráðnun í Evrópu og tölfræði á villigötum

Hitabylgjan yfir Evrópu var helsta fréttaefnið og fékk mesta umfjöllun í miðlum dagsins, þar sem mbl birti sex greinar undir yfirskriftinni um að hvert hitametið á fætur öðru væri fallið. Ríkisútvarpið átti hins vegar í miklum erfiðleikum með að telja fórnarlömbin í Frakklandi. Í sömu fréttinni voru lesendur upplýstir um að 45 dauðsföll mætti rekja til hitabylgjunnar, en neðar stóð að að minnsta kosti 40 hefðu drukknað og þrír eldri borgarar auk tveggja barna hefðu látist af völdum hitans. Í annarri frétt voru dauðsföllin sögð 18 talsins. Reikningslistin var sömuleiðis frjálsleg þegar fullyrt var að 50 ára gamalt hitamet hefði fallið í Bretlandi, en það met var sett í hitabylgjunni árið 1976.

Fyrrverandi framkvæmdastjóri Skoska þjóðarflokksins, Peter Murrell, fékk fimm ára og þriggja mánaða fangelsisdóm fyrir að draga sér tæplega 67 milljónir króna. Féð fór meðal annars í lúxushúsbíl, dýra penna og tvö kíló af kaffi, á meðan eiginkona hans stýrði flokknum. Loks samþykkti finnska þingið að rýmka áfengislög og leyfa netsölu á sunnudögum, sem andstæðingar óttast að skaði lýðheilsu.

Íþróttir

Afmælisbörn, sleggjur og ókeypis áhugi í Lundúnum

Íþróttafréttamennska dagsins einkennist af kunnuglegu fálmkenndu jafnvægi þar sem mest er fjallað um það sem gerist ekki. Enska landsliðið í knattspyrnu fagnaði því helst í Boston að Declan Rice er ekki alvarlega meiddur eftir markalaust jafntefli gegn Gana, á meðan Lionel Messi fagnaði 39 ára afmæli sínu á miðju heimsmeistaramóti án þess að það breytti stöðunni í B-riðli þar sem Sviss og Kanada mætast í Vancouver.

Á meðan fótboltaheimurinn telur árin og fagnar meiðslaleysi, vannst raunverulegur sigur í Kaupmannahöfn. Sleggjukastarinn Guðrún Karítas Hallgrímsdóttir sigraði á sterku móti með kasti upp á 73,12 metra. Hún skildi Evrópumeistarann Söruh Fantini eftir í öðru sæti, 48 sentimetrum á eftir sér, og sýndi að árangur mælist enn í metrum en ekki áhugasömum fréttatilkynningum.

Að lokum berast þær fréttir úr ensku úrvalsdeildinni að Tottenham fylgist með Marcus Rashford og fái markvörðinn Martin Dubravka til sín. Á sama tíma er staðfest að Bruno Fernandes verður áfram hjá Manchester United. Það kostar jú ekkert að fylgjast með öðrum spila.

Tækni & gervigreind

Plastkassar án plasta og dýrir standir undir gleraugu

Mest áberandi tæknifrétt dagsins snýst um tölvuleikinn Grand Theft Auto VI, sem Rockstar Games hefur verðlagt á 79,99 dali fyrir útgáfuna þann 19. nóvember. Fyrirtækið staðfesti að líkamlegar útgáfur leiksins innihaldi engan disk, heldur aðeins niðurhalshlutverk í tómum kassanum. Á sama tíma kynnir OpenAI sinn fyrsta sérhannaða örgjörva, Jalapeño, sem Broadcom smíðar fyrir keyrslukerfi fyrirtækisins.

Fyrir þá sem vilja sýna tæknina á borðinu sínu býður Meta nú upp á hleðslustand fyrir snjallgleraugu sín á 59 dali. Þessi aukahlutur, sem líkist málmröri með gróp, er 30 dölum ódýrari en hleðsluhylkið fyrir gleraugu fyrirtækisins sem ekki bera Ray-Ban vörumerkið.

Að lokum stefnir rafbílakappaksturinn Formula E á nýjar brautir. Næsta tímabil hefst í desember með nýju keppnisformi og nýjum Gen4 rafbílum. Alþjóðaakstursíþróttasambandið, FIA, staðfesti keppnisdagatal þar sem framandi staðir eins og Circuit of the Americas í Austin, Brands Hatch í Kent og Zandvoort munu hýsa keppnir árið 2027.

Vísindi

Vísindin finna júgur en missa af hitanum

Mest áberandi vísindafréttin sýnir að rannsakendur hafa loksins áttað sig á því hvers vegna H5N1 fuglaflensan herjar á júgur mjólkurkúa frekar en lungu þeirra. Skýringin er sáraeinföld: kjörviðtakar veirunnar eru samþjappaðir í júgurvefnum. Á sama tíma greinist bráðsmmitandi H5-stofninn í öðru fylki Ástralíu. Vísindamenn vona að þessi uppgötvun hjálpi til við að spá fyrir um stökk veirunnar á milli tegunda áður en allt fer úr böndunum.

Næstmesta athygli fær evrópska hitabylgjan. Á meðan England svitnar undir rauðri viðvörun og Frakkland skráir sinn heitasta dag frá upphafi, standa tugir þúsunda án rafmagns og sala á loftkælingum rýkur upp á álfu sem er óvön slíkum hita. Áhyggjur beinast að heilsu barna og aldraðra, auk þess sem fjórðungur leikja á HM í knattspyrnu í sumar gæti farið fram í hættulegum hita.

Að lokum sýna nýjar rauntímamyndatökur hvernig ónæmisfrumur brjóta saman erfðaefni sitt til að búa til milljónir ólíkra mótefna úr einu erfðamengi. Þegar þetta ferli fer úrskeiðis geta hins vegar myndast stökkbreytingar sem stuðla að æxlismyndun.