Innlent
Ein þyrla og óljósar árásir
Mest áberandi mál dagsins er banaslys á hringveginum austan við Vík í Mýrdal þar sem bifhjól og bíll skustu saman. Útkallið sýndi stöðu tækjakosts Landhelgisgæslunnar. Tvær af þremur þyrlum gæslunnar og flugvél hennar eru ónothæfar vegna viðhalds eða bilana. Aðeins ein þyrla er til taks. Upplýsingafulltrúi gæslunnar, Ásgeir Erlendsson, segir þetta raunveruleikann með þrjár þyrlur og lofar forgangsröðun eftir alvarleika ef mörg útköll koma upp samtímis.
Á Akureyri er tölfræði lögreglunnar eftir Bíladagana á reiki á milli frétta. RÚV sagði fyrst frá ellefu líkamsárásum um helgina en greindi síðar frá því að níu hefðu verið handteknir og tvær alvarlegar líkamsárásir átt sér stað. Á sama tíma sagði mbl aðeins eina alvarlega líkamsárás og aðra minniháttar vera til rannsóknar. Þá sagði mbl fimm hafa verið í fangaklefa en verið sleppt, á meðan RÚV sagði tvo enn í haldi.
Á Þingvöllum gekk allt betur á tónlistarhátíðinni Bergmáli þar sem um 20 þúsund manns komu saman. Lögreglan á Suðurlandi lýsti yfir mikilli ánægju með hegðun gesta og umferðina sem gekk jafnt og þétt eftir miðnætti.
Erlent
Óreiða á ritstjórnum og óvissa í Sviss
Viðræður Bandaríkjanna og Írans í Sviss fengu mesta rýmið í erlendum fréttum dagsins. Morgunblaðið sá ástæðu til að birta fjórar greinar undir fyrirsögninni um að viðræður hæfust í dag. Miðlarnir eru þó ekki á einu máli um framvinduna. Á meðan RÚV fullyrðir að viðræðurnar gangi vel og Íranar ætli að halda þeim áfram, segir í sömu andrá á mbl.is að samninganefnd Írana sitji enn við samningaborðið en einnig að íranska sendinefndin hafi yfirgefið fundarstaðinn í dag.
Sama tvískinnungssýki ríkir um bresk stjórnmál. Samkvæmt RÚV hugsar Keir Starmer forsætisráðherra sinn gang um helgina og íhugar afsögn. Á mbl.is er hann hins vegar þegar sagður búa sig undir afsögn og Donald Trump hefur þegar óskað honum alls hins besta eftir að fréttir bárust af því að hann hygðist segja af sér.
Á vígvellinum greina miðlar frá því að fjórir hafi verið drepnir og eldsneytissala stöðvast á Krímskaga eftir árás Úkraínumanna í nótt. RÚV bætir við að þrír hafi verið drepnir og 22 særst í árásum Rússa í austurhluta Úkraínu í gærkvöldi.
Íþróttir
Seint vakna þeir egypsku og þýsku
Íslenskir fjölmiðlar beina sjónum sínum fyrst og fremst að heimsmeistaramótinu í fótbolta, þar sem Egyptar fögnuðu loksins sínum fyrsta sigri á HM frá upphafi. Þjóðin, sem nú tekur þátt í sínu níunda heimsmeistaramóti, lagði Ný-Sjáland 3-1 í Vancouver eftir að hafa lent undir strax á 15. mínútu. Mohamed Salah og félagar sneru leiknum við í síðari hálfleik og tylltu Egyptum á topp G-riðils með fjögur stig. Í sama riðli gerðu Úrúgvæ og Grænhöfðaeyjar jafntefli þar sem fjögur mörk litu dagsins ljós.
Í Toronto tryggðu Þjóðverjar sér sæti í 32-liða úrslitum með 2-1 sigri á Fílabeinsströndinni. Þar var það varamaðurinn Denis Undav sem skoraði bæði mörk Þýskalands eftir að hafa komið inn á af bekknum. Þessi 29 ára gamli framherji, sem hóf landsliðsferilinn seint, hefur skorað mark á 47 mínútna fresti í landsliðstreyjunni en fær samt ekki að byrja hjá Julian Nagelsmann.
Að lokum setti Kristín Þórhallsdóttir tvö heimsmet í aldursflokknum 40 til 49 ára á HM í klassískum kraftlyftingum í Litáen. Hún lyfti 230 kílóum í réttstöðulyftu og fékk 575 kíló í samanlögðu, sem skilaði henni sjötta sætinu á mótinu.
Tækni & gervigreind
Keypt fagnaðarlæti á fölsuðum vefsíðum
Mesta athygli tæknipressa dagsins fær veðmálasíðan Polymarket, en í ljós hefur komið að vinsæl myndbönd af fólki að vinna stórar fjárhæðir á pallinum eru líklega fölsuð. Rannsókn bandaríska dagblaðisins Wall Street Journal afhjúpar að fyrirtækið hafi greitt efnisveitendum fyrir að taka upp myndbönd af sjálfum sér þar sem þeir setja inn gerviveðmál og fagna gervisigrum á samfélagsmiðlum. Alls hafa verið greind yfir 1.100 slík blekkjandi myndskeið. Í mörgum tilfellum voru myndböndin tekin upp á vefsíðum sem voru nánast fullkomnar eftirlíkingar af raunverulegri vefsíðu Polymarket, þar sem sýnd voru viðskipti og hagnaður sem átti sér enga stoð í raunveruleikanum. Efnisveitendur sem blaðið ræddi við staðfestu að fyrirtækið hefði greitt þeim fyrir gerð myndskeiðanna, þrátt fyrir að ekkert slíkt kæmi fram í myndböndunum sjálfum. Tæknimiðlarnir TechCrunch og The Verge fjalla báðir um málið og sýna fram á hvernig blekkingarnar voru skipulagðar til að láta líta út fyrir að raunverulegir notendur væru að hagnast á þjónustunni.
Vísindi
Selir á vigtinni og valdamiklir útlendingar í Mongólíu
Vísindaheimurinn snýst þessa dagana um tölfræði, hvort sem hún mælir fituprósentu sela eða félagslegan metnað löngu látinna hirðingja.
Mesta athygli fær ný rannsókn á útselnum í Eystrasalti, sem sýnir að burðargeta svæðisins gæti auðveldlega borið tvöfalt stærri selastofn en nú lifir þar. Það eru hins vegar ekki rýmið eða náttúruleg takmörk sem stýra framtíð dýranna, heldur ákvarðanir manna um veiðikvóta og sú staðreynd að meðalþyngd síldarinnar í hafinu fer minnkandi. Niðurstaðan er einföld: selirnir þurfa annaðhvort stærri síld eða færri skotfæri til að ná eðlilegum vexti.
Á sama tíma sýna rannsóknir á fornum grafreit á jaðri mongólsku sléttunnar að blóðtengsl voru ofmetin í gamla daga. Þar hvíla tvær fjölskyldur sem raktar voru í gegnum sex kynslóðir, umkringdar tugum óskyldra einstaklinga. Með hjálp vélbúnaðar og þróunarlíffræði kom í ljós að það voru auður, staða og pólitísk völd sem tryggðu mönnum hinstu hvílu á besta staðnum, en ekki ættarnafnið. Forréttindi voru greinilega mikilvægari en erfðaefnið, jafnt í lífi sem dauða.