Hornaugað

gagnrýnið auga á fréttir dagsins — sjálfvirkt úr fréttastraumum

Reykjavík20. júní 2026 · MorgunútgáfaI. árg. · Nr. 9
Hlustaðu á blaðið

Innlent

Farþegar í mastri og hitatöskur á Seyðisfirði

Innlend fréttamennska dagsins snýst fyrst og fremst um hvalveiðiskipið Hval 9. Mbl birti fjórar greinar um siglinguna en miðlarnir eru ósammála um lögmæti skráningarinnar á mótmælandanum Hólmsteini Harðarsyni. Á meðan mbl fullyrðir að einfalt hafi verið að skrá hann rafrænt sem farþega efast lögmaður hans á RÚV um að það standist lög. Hólmsteini varð svo kalt í mastrinu að skipverji þurfti að hlýja honum.

Næstmesta athygli fékk par sem var handtekið á Seyðisfirði með fimm hrossagauksunga og rúmlega hundrað egg í hitatöskum. Hér stangast fréttirnar á um ástand eggjanna. Mbl fullyrðir að öll eggin séu ónýt en á RÚV segir lögreglufulltrúi að það hafi farið vel um ungana þarna og fuglavistfræðingur bætir við að eggin hafi verið komin nokkuð vel á veg í þroska.

Að lokum er það tónleikahátíðin Bergmál á Þingvöllum þar sem von er á 20 þúsund gestum. Um 100 lögreglumenn munu gæta öryggis en gestum er bannað að koma með tjaldstóla eða eigin mat og drykk. Skipuleggjandinn Jakob Frímann Magnússon bendir óánægðum á að þetta sé ekki útilega.

Erlent

Sögulegir sigrar og samhljóða ósamræmi

Bresk stjórnmál og átök í Mið-Austurlöndum deila athygli dagsins, en þar fór mest fyrir fréttum af Andy Burnham, borgarstjóra Manchester, sem vann aukakosningar í Makersfield-kjördæmi. Ríkisútvarpið birti fjórar greinar um þennan sögulega sigur og fór þar yfir feril stjórnmálamannsins. Í umfjölluninni segir að Burnham hafi flutt ræðu á minningarathöfn þar sem 97 stuðningsmenn Liverpool létust þegar stúka hrundi á leik árið 1989.

Umfjöllun um vopnahlé í Líbanon sýnir hins vegar athyglisverðar andstæður í fréttaflutningi. Á meðan mbl greinir frá því að ríkisstjórn Ísraels og Hisbollah hafi samþykkt vopnahlé, og RÚV segir að það taki strax gildi, birtir ríkismiðillinn jafnframt frétt þess efnis að átök hafi blossað upp á ný þrátt fyrir vopnahléið. Þar er fullyrt að loftárásir Ísraelshers hafi dregið 47 til dauða frá miðnætti. Á sama tíma hefur fyrirhuguðum viðræðum Bandaríkjanna og Írans í Sviss verið frestað, en JD Vance varaforseti frestaði ferð sinni þangað þar sem undirbúningurinn þótti hvorki einfaldur né fyrirsjáanlegur.

Íþróttir

Þegar þrjú mörk duga ekki til að fagna í hljóði

Heimsmeistaramótið í knattspyrnu karla fær mesta rýmið í íþróttafréttum dagsins, enda fylgjast innlendir miðlar náið með gangi mála í C-riðli. Brasilía vann 3-0 sigur á Haítí í Fíladelfíu þar sem Matheus Cunha skoraði tvö fyrstu mörkin á 23. og 36. mínútu áður en Vinicius Junior bætti við þriðja markinu fyrir hlé. Í síðari hálfleik gerðist fátt annað en að Haítímenn sýndu skárri leik án þess þó að skora. Brasilía og Marokkó hafa fjögur stig á toppi riðilsins en Haítí er án stiga.

Á sama tíma bárust tíðar uppfærslur af Opna bandaríska meistaramótinu í golfi þar sem Gunnlaugur Árni Sveinsson úr GKG lék annan hringinn á 77 höggum, eða sjö höggum yfir pari.

Í öðrum leikjum á heimsmeistaramótinu gerðu Tékkland og Suður-Afríka 1-1 jafntefli í A-riðli, Mexíkó lagði Suður-Kóreu 1-0 og Kanada vann stórsigur á níu leikmönnum Katar, 6-0, í Vancouver.

Tækni & gervigreind

Þegar tæknijöfrar kaupa plássið og afbóka bíómyndirnar

Mesta athygli dagsins fær geimvísindageirinn. Bandaríska geimvísindastofnunin NASA hefur valið eldflaugafyrirtæki Erics Schmidt, fyrrverandi forstjóra Google, til að flytja Aeolus-hleðsluna til Mars árið 2028. Fyrirtækið, Relativity Space, mun sjá um geimfarið, eldflaugina og flugið sjálft samkvæmt samstarfi opinberra aðila og einkafyrirtækja. Á sama tíma þarf franskt sprotafyrirtæki í eldflaugaskotum að losa sig við nafn eldflaugar sinnar, að því er virðist vegna deilu um vörumerki.

Næst á dagskrá er kvikmyndaiðnaðurinn sem beygir sig undir tæknina. Kvikmyndaverið Amazon MGM hefur hætt við framleiðslu á myndinni Artificial eftir Luca Guadagnino, sem átti að fjalla um Sam Altman, forstjóra OpenAI. Myndin, með Andrew Garfield í aðalhlutverki, átti að lýsa hinum stormasömu fimm dögum árið 2023 þegar Altman var rekinn og ráðinn aftur. Verkefnið hafði verið í bígerð í um eitt ár og skartaði einnig leikkonunni Monicu Barbaro. Ákvörðunin um að hætta við gerð myndarinnar fylgir í kjölfar þess að Amazon tilkynnti um samstarf sitt við OpenAI.

Vísindi

Sviðin jörð og tómir vetrarbrautakjarnar

Vísindafréttir vikunnar snúast fyrst og fremst um náttúruhamfarir og kosmíska eyðingu, þar sem rannsóknir á áhrifum hitabylgja fengu mesta athygli. Í svissneskum ám blasir við hiti sem ógnar lífríkinu. Vísindamenn við svissnesku rannsóknarstofnunina WSL hafa því hannað viðvörunarkerfi sem á að spá fyrir um hættu fyrir ferskvatnsfiska með allt að þriggja vikna fyrirvara. Á sama tíma sýna rannsóknir frá Bandaríkjunum að hitabylgjur þurrka ekki aðeins upp gróður heldur auka líka hættuna á skógareldum á fleiri vegu sem hingað til hafa verið vanmetnir.

Fjær jörðu, í daufari umfjöllun, beinist sjónum að dularfullu stjörnuleysi í stórum vetrarbrautum. Með hjálp XRISM-sjónaukans, sem nýtur stuðnings NASA og JAXA, skoðuðu stjörnufræðingar vetrarbrautina NGC 4151. Gögnin benda til þess að risasvarthol blási burt því efni sem þarf til að nýjar stjörnur geti myndast. Í annarri vetrarbraut, sem kölluð er Shadow Blaster, bjuggust vísindamenn við að finna svarthol en rákust þess í stað á mikla stjörnumyndun sem framleiðir háorkuneutrínó. Alheimurinn virðist því ýmist vera upptekinn við að eyða eigin efniviði eða fela stjörnuframleiðslu sína í ryki.