Hornaugað

gagnrýnið auga á fréttir dagsins — sjálfvirkt úr fréttastraumum

Reykjavík18. júní 2026 · MorgunútgáfaI. árg. · Nr. 5
Hlustaðu á blaðið

Innlent

Þegar rigningin fellur og blóð dropar

Þjóðhátíðardagurinn varð að venju helsta fréttaefni landsmanna, enda fagnað með miklum glæsibrag víða um land. Ríkisútvarpið sá sig knúið til að birta sex greinar undir sama heitinu um hvernig hátíðarhöldin yrðu. Þegar á hólminn var komið mældist snjórinn mestur á Hólum í Hjaltadal, heilir 20 sentímetrar, og á Egilsstöðum þurfti að flýja inn í íþróttamiðstöð vegna veðurs.

Á sama tíma hélt aðalmeðferð áfram í Héraðsdómi Reykjavíkur yfir Ming Ting Mancel, sem ákærð er fyrir að hafa banað dóttur sinni á Edition-hótelinu. Í ljós kom að enginn rithandasérfræðingur starfar á Íslandi og enginn samningur er til um slíkar rannsóknir erlendis, svo ekkert varð úr skoðun á kveðjubréfi. Lögreglumaður bar að Mancel hefði sýnt litlar tilfinningar á sjúkrahúsi; eina skiptið sem hún felldi tár var þegar henni var tjáð að hún væri ekki í lífshættu.

Að lokum náðist lending í ókyrrðinni hjá Icelandair og flugmönnum í FÍA. Undirrituð var verkáætlun undir friðarskyldu þar sem stefnt er að því að ljúka kjarasamningum fyrir 15. september 2026.

Erlent

Þegar friðurinn er viljayfirlýsing og stjórinn mætir seint

Íslenskir fjölmiðlar fylgdust náið með leiðtogafundi G7-ríkjanna í Évian, þar sem Donald Trump Bandaríkjaforseti mætti klukkustund of seint og lýsti því yfir að hann væri stjórinn. RÚV birti fjórar greinar um að forsetinn væri búinn að skrifa undir samning við Íran, en flæktist fljótt í eigin vef. Í sömu andrá og fullyrt var að eiginlegar friðarviðræður gætu hafist, viðurkenndu bæði RÚV og Morgunblaðið að samningurinn væri alls ekki endanlegur heldur aðeins viljayfirlýsing. Trump sjálfur minnti á að ef Íranar höguðu sér illa yrði farið aftur að varpa á þá sprengjum.

Á sama tíma kom í ljós að fimm menn höfðu skipulagt drónaárás á UFC-bardagakvöld Trumps við Hvíta húsið. Alríkislögreglan afstýrði samsærinu eftir að móðir eins nítján ára pilts frá Ohio lét vita af vopnakaupum hans. Að lokum var greint frá yfirvofandi hitabylgju í Evrópu þar sem hiti gæti náð 40 stigum í Frakklandi, á Spáni og í Portúgal, og allt að 30 stigum í Danmörku.

Íþróttir

Söguleg lágmörk og skipulagður borðtennis

Heimsmeistaramótið í knattspyrnu karla er hafið og fjölmiðlar fylgjast grannt með. Portúgal byrjaði mótið á svekkjandi hátt með 1:1-jafntefli gegn Lýðstjórnarlýðveldinu Kongó. Portúgalar voru með boltann um 75% leiksins en reyndust bitlausir eftir að Joao Neves kom þeim yfir snemma leiks. Yoanne Wissa jafnaði með skalla fyrir Kongó undir lok fyrri hálfleiks. Þetta er sögulegt augnablik fyrir ríkið sem lék síðast á HM árið 1974 undir nafninu Zaire, en þá tapaði liðið öllum leikjum sínum án þess að skora. Þetta er því fyrsta mark og fyrsta stig liðsins á heimsmeistaramóti frá upphafi. Á meðan hafa aðrir leikir vakið athygli, eins og þegar England lagði Króatíu 4:2 í Dallas og Erling Haaland byrjaði með látum þegar Noregur vann Írak 4:1 í Boston. Hér heima unnu Víkingar KR 2:0 í toppslag Bestu deildarinnar. Sölvi Geir Ottesen, þjálfari Víkinga, lýsti leiknum sem skipulögðum en sagði að slíkar viðureignir gætu oft orðið dálítið mikið eins og borðtennis.

Tækni & gervigreind

Dýrara minni og gervigreind sem enginn bað um

Google hefur hafið forpöntun á nýjum snjallhátalara, Google Home Speaker, sem kostar 99,99 Bandaríkjadali. Þetta er fyrsti nýi snjallhátalari fyrirtækisins í sex ár og átti að afhenda hann í vor, en sendingar hefjast loksins þann 29. júní. Vélbúnaðurinn er óbreyttur frá því að tækið var kynnt fyrir níu mánuðum, en tæknin byggir nú á Gemini-gervigreindinni í stað eldri raddstýringar.

Á sama tíma glímir Apple við kostnað vegna minnisflaga. Tim Cook, forstjóri Apple, segir í samtali við The Wall Street Journal að verðhækkanir á vörum fyrirtækisins séu óumflýjanlegar þar sem núverandi kostnaður við vinnsluminni sé ósjálfbær.

Neytendur virðast þó hafa efasemdir um þróunina. Ný könnun Pew Research sýnir að 49 prósent Bandaríkjamanna nota spjallmenni að minnsta kosti stundum, og hefur notkunin aukist úr 33 prósentum árið 2024. Þrátt fyrir aukna notkun telja 63 prósent Bandaríkjamanna að gervigreindin þróist of hratt og aðeins 16 prósent trúa því að tæknin muni hafa jákvæð áhrif á samfélagið.

Vísindi

Ósýnilega ógnin sem gleymdist í leit að myndrænum hamförum

Það er erfitt að selja almenningi loftslagsvá sem gerist neðansjávar og á ekki heima á Instagram. Samkvæmt nýjustu fréttum af vísindastarfi í Atlantshafinu glímir ein mikilvægasta loftslagsógn heims við alvarlegt ímyndarvandamál. Hér er átt við hringrásarstraum Atlantshafsins, svokallaðan AMOC-straum, sem flytur hita frá hitabeltinu norður til Grænlands. Ólíkt regnskógum og ísbreðum vinnur þetta gríðarlega kerfi vinnu sína að mestu utan sjónsviðs fólks og fær því litla athygli. Nú standa vísindamenn frammi fyrir því að rannsaka þessi áhrif af auknum þunga, enda benda framtíðarspár til verulegra breytinga á straumkerfum Miðjarðarhafsins og Atlantshafsins. Afleiðingarnar fyrir loftslag á heimsvísu gætu orðið ófyrirsjáanlegar. Fjölmiðlar dagsins sýna þessu þó takmarkaðan áhuga og var málið aðeins gert að umtalsefni á einum miðli, Phys.org, sem birti um það tvær fréttir. Það er víst þægilegra að fjalla um það sem sést.